فلسفه تربیتی فریره و سلامت اجتماعی: تحلیل پیوند آگاه سازی، کنش و جامعه سالم

این پژوهش تلاشی انتقادی برای فهم پیوند میان فلسفه تربیتی پائولو فریره و ایده سلامت اجتماعی است، با تمرکز بر این پرسش که چگونه آموزش می تواند به شکل گیری جامعه ای سالم، انسانی و عادلانه کمک کند. فریره آموزش را صرفا انتقال محتوا نمی بیند، بلکه آن را فرایندی زنده، تاریخی و سیاسی می داند که باید به قدرت نقد کردن، تغییر دادن و مشارکت مسئولانه در زندگی اجتماعی برسد. در این نگاه، هدف تربیت، ساختن انسانی فعال و آگاه است که از وضعیت خود و ساختارهای نابرابر اطرافش عبور کند، نه اینکه با آن ها کنار بیاید یا بازتولیدشان کند. پژوهش حاضر ماهیتی کیفی دارد و با روش تحلیل فلسفی، مبانی هستی ، شناخت و ارزش را در اندیشه فریره واکاوی می کند تا روشن کند «انسانی شدن» در تربیت و سلامت اجتماعی چه الزامات ساختاری دارد. نتایج نشان می دهند که آگاه سازی فرایندی است که فرد را از پذیرش ساده و غیرنقادانه واقعیت، به توانایی دیدن، پرسیدن و تحلیل کردن ریشه های اجتماعی ستم و نابرابری می رساند. اما این آگاهی تنها زمانی رهایی بخش می شود که به کنش اندیشیده پیوند بخورد؛ همان «پراکسیس» که همزمان متکی بر تفکر و عمل است و نمی گذارد آموزش در سطح شعار، گفتار تهی، یا اقدام های بی برنامه و هیجانی متوقف بماند. جمع بندی یافته ها تاکید می کند سلامت اجتماعی در این چارچوب، یک «وضعیت آماده و ثابت» نیست، بلکه جریانی مداوم از بیداری انتقادی و کنش جمعی است که با شکل گیری سوژه های مسئول و مشارکت جو، از سطح فردی به بازسازی ساختارهای ناسالم اجتماعی گسترش می یابد. بنابراین، اندیشه فریره نه نسخه ای تزئینی برای آموزش، بلکه نظریه ای قابل دفاع برای تغییر اجتماعی و مقاوم سازی جامعه در برابر بازگشت سلطه است.

کلیدواژه ها:

پائولو فریره ، فلسفه تربیتی ، آگاه سازی ، جامعه سالم ، سلامت اجتماعی ، تعلیم و تربیت انتقادی