تاثیر جهان بینی و آیین های ایرانی بر ساختار و درون مایه ی ادبیات کلاسیک فارسی

پژوهش حاضر با عنوان «تاثیر جهان بینی و آیین های ایرانی بر ساختار و درون مایه ادبیات کلاسیک فارسی» به واکاوی این مسئله می پردازد که چگونه باورها و آیین های دیرینه ایران باستان، در قالب مفاهیم نمادین و اسطوره ای، به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر شکل گیری و تداوم مضامین و ساختار آثار کلاسیک فارسی تاثیر گذاشته اند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل چگونگی پیوند میان جهان بینی ایرانی که بر تقابل خیر و شر، نور و ظلمت، و نظم کیهانی استوار است با درون مایه های اخلاقی، عرفانی و حماسی متون شاخصی چون شاهنامه، مثنوی معنوی، خمسه نظامی و دیوان حافظ است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای متون منتخب با رویکرد تفسیر تاریخی فرهنگی است. یافته ها حاکی از آن است که بسیاری از مفاهیم بنیادین در ادبیات کلاسیک فارسی، همچون عدالت، فره ی ایزدی، عشق الهی و رستگاری نهایی، ریشه در جهان بینی زرتشتی و آیین های کهن ایرانی دارد و شاعران کلاسیک این مفاهیم را با نگرش عرفانی و اسلامی تلفیق کرده اند. در نهایت، نتیجه گرفته می شود که ادبیات کلاسیک فارسی نه تنها بازتاب زیبایی شناختی زبان، بلکه تداوم فرهنگی و آیینی ایران باستان در قالب بیان هنری است؛ تداومی که از دل اسطوره و آیین به قلمرو معنا و شعر راه یافته است.

کلیدواژه ها:

جهان بینی ایرانی ، آیین های باستانی ، ادبیات کلاسیک فارسی ، اسطوره ، تحلیل محتوای کیفی