طب بان های مولوی در رباعیات مضمون پردازی های مولوی با اصطلاحات و باورهای طب سنتی در رباعیات

شاعران و نویسندگان، در جایگاه جزیی از بدنه ی کلان اجتماع، حاملان فرهنگ و دانش قومی و ملی سرزمین خویشند. در این میان، ادیبانی که فراتر از زبان و زبان ورزی صرف، به بن مایه های فکری و ساختار اندیشگانی کلام نیز می اندیشند و داعیه دار تعلیم و تربیت و اندرز یا ترویج نوعی ویژه از تفکرند، همواره به باریک ترین پدیده های پیرامون خویش، با نگاهی ژرف می نگرند و از دل آن، مضمونی تازه می آفرینند. عارف آموزگاری همچون مولوی نیز که از یک سو به بسیاری از دانش های متداول دوران خویش، آگاه است و از دیگر سو همواره برای بیان مفاهیم بلند نظری خود در پی منبع الهام است، از مضامین علمی نیز برای بیان اندیشه های خویش یاری می جوید؛ یکی از این حوزه ها، دانش طب است. از آن جا که قالب رباعی در میان شاعران عارف (از جمله مولوی) کاربردی گسترده دارد و از مناسب ترین قالب ها برای بیان اندیشه یا ارتباط ایشان با مردم به شمار می آید، در مقاله ی پیش رو که به شیوه ی تحلیلی توصیفی و با بهره گیری از ابزار کتابخانه ای، سامان یافته، رباعیات این شاعر از منظر شیوه های به کارگیری دانش طب در آن ها بررسی شده است. حاصل کار، نشانگر آن است که مولوی در دو حوزه طب نظری و طب عملی به مضامین طبی توجه نشان داده (بیشتر به طب نظری) و در هر دو حال، اصطلاحات دانش طب را برای افاده ی معنایی فراتر از یک اصطلاح صرف، به کاربرده و عملا نگاه او به این دانش، متفاوت بوده و به خلق مضامینی تازه با بهره گیری از تصاویر دانش طب انجامیده است. این در حالی است که برای واگفتن مبانی اندیشگانی خویش، در تنگنای مفاهیم دانش طب نیفتاده و گاه درستی این مفاهیم را به پای بیان درون مایه، قربانی کرده است.

کلیدواژه ها:

مولوی ، رباعیات ، دانش ، طب ، مضمون آفرینی