بررسی سطح و عامل های درخطربودگی «دری زرتشتی»

این مقاله پژوهشی است درباره گونه زبانی موسوم به «دری زرتشتی» («گویش بهدینی») که دو گونه کرمانی و یزدی دارد. گونه کرمانی این زبان را اکنون باید زبانی منقرض­شده به شمار آورد؛ اما گونه یزدی آن در شهر یزد و شماری از آبادی­های استان یزد گویشور دارد. هدف اصلی مقاله بررسی وضعیت کنونی دری زرتشتی، تعیین سطح درخطربودگی و عامل ­های اثرگذار بر این گونه زبانی است. داده های پژوهش برآمده از گونه­ ای از دری زرتشتی است که در «روستای مبارکه» شهرستان تفت استان یزد بدان گفتگو می­ شود. از دید روش­ شناسی، این پژوهش استقرایی، و از دید روش، مبتنی بر مصاحبه و توصیف و تحلیل است. این پژوهش نشان می ­دهد که در دسته ­های واژگانی گوناگون گونه زبانی بررسی­ شده در این پژوهش، تنوع­ هایی دیده می ­شود که می­ توان آنها را گواه دگرگونی های زبانی دانست که این گونه زبانی را در راستای هم­سانی با زبان فارسی به پیش می­ راند. شمار اندک گویشوران، مهاجرت و گریزناپذیری تماس با جامعه زبانی پرگویشورتر فارسی­ زبان، دری زرتشتی را آسیب ­پذیر کرده و در سراشیب نیستی قرار داده است.

کلیدواژه ها:

تنوع واژگانی ، دری زرتشتی ، زبان های ایرانی ، زبان های درخطر ، تغییر زبان ، مبارکه