بررسی مفهوم، مولفه ها و لوازم کرامت ذاتی انسان از منظر قرآن کریم با نگاهی تطبیقی به دیدگاه اومانیسم؛ مقایسه و ارزیابی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 8

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QCC-6-4_005

تاریخ نمایه سازی: 7 دی 1404

چکیده مقاله:

این پژوهش دیدگاه قرآن کریم پیرامون مفهوم کرامت ذاتی انسان، مولفه ها و لوازم آن را تبیین می کند و سپس به مقایسه و ارزیابی آن با مکتب اومانیسم می پردازد. این مقاله رویکردی تطبیقی داشته و به شیوه مطالعه کتابخانه ای و روش توصیفی-تحلیلی اقدام کرده است. یافته های پژوهش نشان می دهد مولفه های کرامت ذاتی انسان در قرآن کریم، شامل برخورداری انسان از عقل و روح، اختیار و اراده انسان، حمل امانت و برخورداری از فطرت است. آیات، لازمه چنین کرامتی را برخورداری از خلافت، استعداد تعلم اسماء، شایستگی مسجود ملائکه بودن، تسخیر جهان هستی، برخورداری از حق حیات، برخورداری از حق آزادی، برخورداری از امتیازات اجتماعی عادلانه، وجوب حفظ آبرو و حرمت اهانت به انسان ها می شمارد. اگرچه قرآن کریم و اومانیست ها در اصل وجود کرامت ذاتی برای انسان اتفاق نظر دارند، تحدید گستره کرامت ذاتی و آزادی انسان، محور نبودن مطلق انسان، اصالت جنبه روحی در کرامت، ناتوانی عقل برای شناخت مسیر سعادت انسان، نبود تبعیض بین انسان ها و تشریح لذات و شئون فراحیوانی برای انسان، از جمله آموزه های قرآن کریم در باب کرامت ذاتی است که محل اختلاف نظر جدی با اومانیست ها است.

نویسندگان

علی رهید

دانش آموخته دکتری، گروه تفسیر و علوم قرآن، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.

حمید آریان

دانشیار گروه تفسیر، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • آلوسی، محمود بن عبدالله. (۱۴۱۵ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن ...
  • ‫ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۴۰۶ق). ثواب الاعمال وعقاب الاعمال. ...
  • ‫ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۴۱۳ق). من لا یحضره الفقیه. ...
  • ‫ابن درید، محمد بن حسن. (۱۹۸۸م). جمهره اللغه. دار العلم ...
  • ‫ابن شعبه حرانی، حسن بن علی. (۱۳۶۳). تحف العقول عن ...
  • ‫ابن فارس، احمد. (۱۴۰۴ق). معجم مقاییس اللغه. مکتب الاعلام الاسلامی ...
  • ‫اشعری، یحیی. (۱۹۸۲م). بازخوانی اومانیسم. نشر عرفان ...
  • ‫توکلی، غلامحسین. (۱۳۸۲). «اومانیسم دینی و اومانیسم سکولار». پژوهش های ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۹۱/pfk.۲۰۰۳.۳۵۲‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۹الف ). ادب فنای مقربان. (محمد صفایی، ...
  • ‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۹ب ). تفسیر انسان به انسان. (محمدحسین ...
  • ‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۸). حق و تکلیف در اسلام. (مصطفی ...
  • ‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۴الف ). حیات حقیقی انسان در قرآن. ...
  • ‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۱). صورت و سیرت انسان در قرآن. ...
  • ‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۴ب ). فطرت در قرآن. (محمد رضا ...
  • ‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۹ج ). فلسفه حقوق بشر. مرکز نشر ...
  • ‫حسنی، سید علی. (۱۳۹۲). «نقد و بررسی اومانیسم جدید». معرفت ...
  • ‫رشید رضا، محمد. (۱۴۱۴ق). تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار. ...
  • ‫رهید، علی؛ و رجبی، محمود. (۱۴۰۲). «بررسی اصالت، استقلال، تجرد ...
  • ‫شیخ حر عاملی، محمد بن حسن. (۱۳۸۰). الجواهر السنیه فی ...
  • ‫صانع پور، مریم. (۱۳۸۸). خدا و دین در رویکردی اومانیستی. ...
  • ‫طباطبایی، سیدمحمدحسین. (۱۳۹۰). المیزان فی تفسیر القرآن. موسسه الاعلمی للمطبوعات ...
  • ‫طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۷۸). المبسوط فی فقه الامامیه . ...
  • ‫عاملی، ابراهیم. (۱۳۶۰). تفسیر عاملی. (علی اکبر غفاری، مصحح). کتابفروشی ...
  • ‫عمید، حسن. (۱۳۶۳). فرهنگ فارسی. انتشارات امیرکبیر ...
  • ‫فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹ق). کتاب العین. هجرت ...
  • ‫فیومی، احمد بن محمد. (۱۴۱۴ق). المصباح المنیر فی غریب الشرح ...
  • ‫قرائتی، محسن. (۱۳۸۸). تفسیر نور. مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن ...
  • ‫قطب الدین راوندی، سعید بن هبه الله. (۱۴۰۹ق). قصص الانبیاء ...
  • ‫کنگرانی فراهانی، وحید. (۱۳۹۶). «تاملاتی در باب اومانیسم». معرفت، ۲۶(۲۴۳)، ...
  • ‫کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق. (۱۴۰۷ق). الکافی. دار الکتب ...
  • ‫لگنهاوزن، محمد. (۱۳۸۶). اصول و مبانی کرامت انسان: مجموعه مقالات ...
  • ‫مشکات (بیات)، عبدالرسول؛ و جمعی از نویسندگان. (۱۳۹۷). فرهنگ واژه ...
  • ‫مصباح یزدی، محمدتقی. (۱۳۸۴). آموزش عقاید. موسسه انتشارات امیرکبیر، شرکت ...
  • ‫مصباح یزدی، محمدتقی. (۱۳۹۱). معارف قرآن.انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی ...
  • ‫مصطفوی، سیدحسن. (۱۳۶۸). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. وزارت فرهنگ ...
  • ‫مطهری، مرتضی. (۱۳۸۴). مجموعه آثار. صدرا ...
  • ‫مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۱). تفسیر نمونه. دار الکتب الاسلامیه ...
  • ‫نجفی، محمدحسن. (۱۴۰۴ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام . ...
  • ‫هاشمی رفسنجانی، اکبر. (۱۳۸۳). فرهنگ قرآن. بوستان کتاب قم (انتشارات ...
  • نمایش کامل مراجع