مهندسی کیفیت و تحلیل تطبیقی نفت خام رویکردی فنی- صنعتی برای شناخت، مقایسه و ارزیابی نفت خام

ارزیابی جامع نفت خام (Crude Oil Characterization) یکی از مهم ترین مراحل در تحلیل زنجیره ارزش نفت و طراحی بهینه واحدهای پالایشی است. این فرایند با هدف تعیین هویت فیزیکی، ساختاری، ترمودینامیکی و واکنشی نفت خام انجام می شود تا رفتار آن در واحدهای مختلف پالایشگاهی قابل مدل سازی و پیش بینی گردد. نخستین گام در این ارزیابی، تعیین ویژگی های فیزیکی-ابتدایی نظیر چگالی و درجه API، گرانروی دینامیکی و سینماتیکی، نقطه ریزش، نقطه ابری، فشار بخار (RVP)، مقدار آب و رسوبات (BS&W) و پایداری کلوئیدی نفت خام است؛ پارامترهایی که نقش تعیین کننده ای در حمل ونقل، ذخیره سازی و قابلیت پالایش پذیری دارند. در مرحله بعد، آزمایش های تفکیکی شامل تقطیرهای ASTM D۸۶، ASTM D۲۸۹۲ تقطیر اتمسفریک ASTM D۵۲۳۶ تقطیر خلا و تقطیر نقطه جوش حقیقی (TBP) برای محاسبه منحنی های برش بندی و تعیین بازده های حجمی و وزنی فراورده ها اجرا می شود. این اطلاعات برای مدل سازی رفتار خوراک در واحدهای هیدروتریتینگ، FCC، ریفورمینگ کاتالیستی و هیدروکراکرینگ ضروری است. به موازات آن، روش های آنالیز ترکیب هیدروکربنی نظیر SARA، کروماتوگرافی گازی (GC-FID/GC-MS)، اسپکترومتری جرمی، NMR و FTIR به منظور تعیین سهم پارافین ها، ایزو پارافین ها، سیکلوپارافینها، آروماتیک ها، رزین ها و آسفالتنها به کار می روند. میزان گوگرد کل و گونه های آن (سولفیدها، تیوفنها، دیبنزوتیوفنها)، نیتروژن (پیرول، پیریدین)، اکسیژن، فلزات سنگین (Ni, V, Fe, Ca)، شاخص اسیدی (TAN) و خاکستر نیز اندازه گیری می شود، زیرا این ترکیبات اثر مستقیم برخوردگی تجهیزات، افت راندمان کاتالیستی و هزینه های عملیاتی دارند.

کلیدواژه ها:

ارزیابی نفت خام ، مهندسی کیفیت نفت ، آنالیز تقطیر نفت ، ترکیب هیدروکربنی و ناخالصی ها.