پرورش تفکر انتقادی در دانش آموزان در عصر انقلاب صنعتی چهارم: یک مطالعه مروری–ترویجی

انقلاب صنعتی چهارم با ویژگی هایی همچون هوش مصنوعی، یادگیری ماشینی، رباتیک پیشرفته، اینترنت اشیا و کلان داده، ماهیت یادگیری و مهارت های موردنیاز دانش آموزان را دگرگون کرده است. در چنین عصری، تفکر انتقادی یکی از مهم ترین مهارت های قرن ۲۱ محسوب می شود؛ مهارتی که به دانش آموزان امکان می دهد اطلاعات را تحلیل کنند، استدلال های معتبر را تشخیص دهند، تصمیم های آگاهانه بگیرند و در برابر حجم عظیم داده ها و اطلاعات نادرست مقاومت کنند. این مقاله مروری–ترویجی با هدف بررسی اهمیت، چالش ها و راهکارهای پرورش تفکر انتقادی در دانش آموزان در عصر انقلاب صنعتی چهارم انجام شده است. پژوهش های بین المللی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ و پژوهش های ایرانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ مرور و تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که پرورش تفکر انتقادی نیازمند تغییر در نقش معلم، طراحی آموزشی مبتنی بر مسئله، استفاده از فناوری های نوین، یادگیری مبتنی بر پروژه، و ایجاد محیط های یادگیری مشارکتی است. در پایان، یک مدل مفهومی برای پرورش تفکر انتقادی در مدارس عصر انقلاب صنعتی چهارم ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، انقلاب صنعتی چهارم ، مهارت های قرن ۲۱ ، دانش آموزان ، فناوری آموزشی