بررسی اهمیت روابط دوستانه دانش آموزان در علاقمندی آنان به مدرسه: یک مطالعه مروری نظام مند

این مطالعه مروری نظام مند با هدف بررسی نقش و اهمیت روابط دوستانه دانش آموزان در علاقه مندی آنان به مدرسه انجام شده است. علاقه مندی به مدرسه یکی از شاخص های کلیدی در موفقیت تحصیلی، سلامت روان و ماندگاری دانش آموزان در نظام آموزشی است و پژوهش های متعدد نشان داده اند که روابط همسالان یکی از قوی ترین عوامل اجتماعی موثر بر این شاخص محسوب می شود. در این پژوهش، منابع معتبر داخلی و خارجی منتشرشده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ از پایگاه های Scopus، ERIC، Springer، Google Scholar، SID و نورمگز مورد بررسی قرار گرفتند. معیارهای ورود شامل تمرکز بر روابط دوستانه، احساس تعلق، انگیزش تحصیلی و علاقه مندی به مدرسه بود. نتایج نشان می دهد روابط دوستانه مثبت، از طریق ایجاد احساس امنیت اجتماعی، حمایت عاطفی، تقویت انگیزش درونی، افزایش مشارکت تحصیلی و کاهش اضطراب، نقش تعیین کننده ای در علاقه مندی دانش آموزان به مدرسه دارد. همچنین روابط منفی مانند قلدری، طرد اجتماعی و انزوای همسالان، پیامدهایی چون افت تحصیلی، کاهش مشارکت، اضطراب اجتماعی و ترک تحصیل پنهان را به دنبال دارد. یافته ها نشان می دهد که نقش معلمان، خانواده و سیاست های مدرسه در شکل دهی روابط دوستانه سالم بسیار حیاتی است و مداخلات مبتنی بر مهارت های اجتماعی، جو کلاس حمایتی و برنامه های ضدقلدری می توانند تاثیر قابل توجهی بر بهبود کیفیت روابط همسالان داشته باشند. در پایان، یک مدل مفهومی ارائه شده است که نشان می دهد روابط دوستانه از طریق سه سازوکار اصلی - احساس تعلق، انگیزش و امنیت اجتماعی- علاقه مندی به مدرسه را تقویت می کند. این مطالعه می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات مدرسه محور و سیاست های آموزشی در جهت ارتقای تجربه تحصیلی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

روابط دوستانه ، دانش آموزان ، علاقه مندی به مدرسه ، احساس تعلق ، انگیزش تحصیلی ، همسالان