نقش دبیران زیست شناسی (علوم طبیعی) در تبیین خداشناسی

زیست شناسی به عنوان دانشی که مستقیما با پدیده حیات، نظم و پیچیدگی موجودات زنده سروکار دارد، از ظرفیت های گسترده ای برای تاملات معرفتی و خداشناسانه برخوردار است. آموزش این علم در نظام تعلیم و تربیت، صرفا به انتقال مفاهیم تجربی محدود نمی شود، بلکه می تواند نقشی اساسی در شکل دهی نگرش های عمیق فکری و جهان بینی دانش آموزان ایفا کند. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به بررسی نقش دبیران زیست شناسی در تبیین و تعمیق خداشناسی می پردازد و نشان می دهد که چگونه آموزش زیست شناسی می تواند به عرصه ای برای گفت وگوی عقلانی میان علم و ایمان تبدیل شود. در این چارچوب، ابتدا پیوند مفهومی زیست شناسی و خداشناسی در نظام شناخت انسان تحلیل شده و سپس جایگاه دبیر زیست شناسی در شکل دهی نگرش توحیدی دانش آموزان مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته های تحلیلی مقاله حاکی از آن است که مفاهیم زیستی، از ساختارهای سلولی و ژنتیکی تا تنوع زیستی و اکوسیستم ها، واجد ظرفیت های آموزشی مهمی برای تعمیق خداشناسی عقلانی هستند، مشروط بر آنکه آموزش آن ها در چارچوبی تامل محور و غیرتقلیل گرایانه صورت گیرد. همچنین نشان داده می شود که نقش دبیر زیست شناسی در این فرآیند نقشی غیرمستقیم اما بنیادین است؛ به گونه ای که نگرش، زبان علمی و شیوه مواجهه او با پرسش های وجودی دانش آموزان می تواند به تقویت یا تضعیف پیوند میان علم و ایمان بینجامد. نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که زیست شناسی آموزشی، اگر به درستی هدایت شود، می تواند بستری موثر برای پرورش نگرش توحیدی متوازن فراهم آورد؛ نگرشی که در آن علم تجربی و خداشناسی نه در تقابل، بلکه در تعامل سازنده با یکدیگر قرار می گیرند.

کلیدواژه ها:

زیست شناسی آموزشی ، خداشناسی ، نگرش توحیدی ، دبیر زیست شناسی ، علم و ایمان