بررسی مولکولی جمعیت میگوی موزی ( Fenneropenaeus merguiensis) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره در صیدگاه های خلیج فارس

شناسایی ساختار ژنتیکی ذخایر دریایی کشور، شیوه ای موثر در مدیریت کارآمد شیلاتی محسوب می گردد. یکی از گونه های با ارزش میگو در خلیج فارس، میگوی موزی (Fenneropenaeus merguiensis) است که حدود ۶۰ درصد از کل صید سالانه میگو در استان هرمزگان را شامل می شود. در این مطالعه، میزان تنوع ژنتیکی در جمعیت این گونه در چهار صیدگاه گروک، کلاهی، نیروگاه بندرعباس و طولا و همچنین جمعیت میگوهای یک گرمی رهاسازی شده در خوریات کلاهی با استفاده از نشانگر ریزماهواره و ۱۰ پرایمر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از ماتریس فاصله ژنتیکی (Fst) نشان دهنده بیشترین و کمترین فاصله ژنتیکی به ترتیب بین صیدگاه های گروک-طولا و نیروگاه بندرعباس-کلاهی به میزان ۰/۰۶۵ و ۰/۰۱ (۰/۰۵≤p) بود. همچنین، تحلیل شارش ژنی در بین جمعیت ها و صیدگاه های مورد بررسی نشان داد که کمترین و بیشترین مقدار به ترتیب در جمعیت صیدگاه های کلاهی-نیروگاه و گروک-طولا به میزان ۷/۸۱۵ و ۷۳/۳ مشاهده شد. مقادیر هتروزیگوسیتی مورد انتظار و مشاهده شده در دامنه غیرمعنادار و به ترتیب با میانگین ۰/۰۰۸±۰/۶۷۹ و ۰/۰۲±۰/۴۸۲قرار داشت. بیشترین و کمترین میزان فراوانی آللی در جمعیت های مورد بررسی، به ترتیب مربوط به صیدگاه گروک با ۰/۲ ± ۴/۸ و ۰/۱۳۳ ± ۳/۸ بود. کمترین و بیشترین تعداد آلل های اختصاصی مربوط به جمعیت صیدگاه طولا و جمعیت میگوهای رهاسازی شده به میزان صفر (۰) و جمعیت صیدگاه نیروگاه بندرعباس به تعداد ۰/۲۱۳ ±۳ آلل ثبت شد. آزمون سنجش ژنتیکی (Assignment test) نشان دهنده بیشترین و کمترین واگرایی به ترتیب بین جمعیت میگوهای رهاسازی شده و صیدگاه طولا به میزان ۲/۸۹۷ ± ۱۳/۰۶۳- و صیدگاه کلاهی و نیروگاه به میزان ۲/۱۱۹ ± ۸/۲۵۵- بود. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که بازسازی ذخایر میگوی گونه F. merguiensis نقش منفی بر تنوع ژنتیکی در جمعیت این صیدگاه ها نداشته و فاصله از رویشگاه های حرا و تاثیر جریان های هیدرودینامیک منطقه ای بر انتشار لاروهای پلاژیک در مناطق شرقی و غربی استان هرمزگان، نقش تعیین کننده ای بر فاصله ژنتیکی و جریان ژنی بین جمعیت میگوها در این استان دارد. لذا لازم است پروژه های بازسازی ذخایر این گونه با توجه به این عوامل اجرا گردد.

کلیدواژه ها:

"میگو" ، "موزی" ، "خلیج فارس" ، "نشانگرهای ریزماهواره" ، "ارزیابی ژنتیکی"