بررسی کارکردگرایانه جهان های زیرشمول در شعر ودیع سعاده بر پایه تئوری پل ورث مورد کاوی (محاوله وصل ضفتین بصوت)

برای شناخت و آگاهی دقیق از معانی و پیام­های یک متن نمی­توان به جهان اصلی آن اکتفاء کرد، بلکه بررسی جهان­های زیرشمول آن نیز ضروری و بایسته است. بعد از پیشرفت رویکردهای شناختی در نقد ادبی، مقوله جهان­های فرضی، ممکن، فرعی، زیرشمول و جهان­هایی با این عناوین برای بررسی متون ادبی از دریچه­ای جامع و جدید مورد توجه قرار گرفت که از جمله این نظریات می­توان به نظریه جهان متن «پل­ورث» اشاره کرد. وی در نظریه جهان گفتمان، به سه مقوله برای تحلیل متن می­پردازد که از جمله این مقوله­ها، رویکرد جهان­های زیرشمول یا جهان­های فرعی است که با استفاده از پارامترهایی به وجود جهان­ موجود دیگری که در بستر جهان اصلی شکل می­گیرد، می­پردازد و معانی و کارکردهای آن را بررسی می­کند. این مقاله با توجه به تعددگرایی گفتمانی و تنوع بافت­های معنایی در شعر پست­مدرن به بررسی چگونگی کاربست و تحلیل آن در دفتر شعری یکی از شاعران برجسته لبنانی به نام ودیع سعاده می­پردازد تا بررسی کند که جهان­های زیرشمول از چه میزان در شعر وی حضوری فعال دارد و شاعر چگونه آن ها را برای تکثر و توسعه معنا به کار برده است. نتیجه تحقیق نشان می­دهد که ودیع سعاده در شعر خود، با استفاده از ساخت جهان­های زیرشمول، همگام با پویانمایی، انعکاس صداهای خاموش و در حاشیه یا تبعید، دوری از واقعیت مطلق و روی آوردن به واقعیت متکثر و متنوع به جای جهانی ایستا و تک­بعدی، از این جهان استفاده کرده است و از پارامترهای مختلف زمانی، مکانی، گفتاری و نگرشی استفاده کرده است

کلیدواژه ها:

شعر معاصر عربی ، شعرشناسی شناختی ، جهان های زیرشمول ، پل ورث ، ودیع سعاده