تحلیل تطبیقی علائم ظهور در روایات اسلامی با تآکید بر مبانی قرآنی و نسبت آن با جریان های تکفیری

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی علائم ظهور در روایات اسلامی و تبیین نسبت آن با جریان های تکفیری معاصر، با تاکید بر مبانی قرآنی سامان یافته است. در طول تاریخ، مسئله موعود و ظهور منجی به عنوان یکی از باورهای مشترک میان مسلمانان مطرح بوده و همواره در منابع روایی شیعه و اهل سنت بازتاب گسترده ای یافته است. در این میان، جریان های تکفیری معاصر با تفسیر سطحی و گزینشی از برخی روایات، کوشیده اند از آموزه های آخرالزمانی برای مشروعیت بخشی به اقدامات خشونت آمیز خود بهره گیرند.

روش تحقیق این مطالعه بر پایه رویکرد کیفی و تحلیل محتوای متون روایی و قرآنی است. بدین منظور، مجموعه ای از منابع اصلی شامل کتب اربعه شیعه، صحاح سته اهل سنت و تفاسیر معتبر قرآن کریم مورد بررسی تطبیقی قرار گرفت. همچنین، آثار پژوهشگران معاصر در حوزه جریان شناسی تکفیری و مطالعات آخرالزمانی به عنوان پشتوانه تحلیلی استفاده شد.

یافته ها نشان می دهد که بسیاری از روایات علائم ظهور، از منظر قرآنی دارای معیارهایی برای صحت سنجی هستند و برداشت های تکفیری به طور عمده بر تاویلات ناصحیح و قرائت های ایدئولوژیک استوار است. در مقابل، تفسیر اصیل قرآنی و روایی بر صبر، عدالت خواهی، وحدت امت و نفی خشونت تاکید دارد.

نتیجه پژوهش حاکی از آن است که بازخوانی نقادانه و تطبیقی روایات ظهور با محوریت قرآن، می تواند به تبیین صحیح گفتمان مهدوی، جلوگیری از سوء استفاده های افراط گرایانه، و تقویت گفتمان وحدت اسلامی در برابر جریان های تکفیری یاری رساند.

کلیدواژه ها:

روایات علائم ظهور ، مهدویت ، جریان های تکفیری ، تحلیل تطبیقی ، مبانی قرآنی