نقش هوش مصنوعی (AI) در تقویت راهبردهای مشتری محور شرکت های کوچک و متوسط ایران: مطالعه موردی تهران، اصفهان و شیراز

در عصر تحول دیجیتال، شرکت های کوچک و متوسط (SMEs) ایرانی برای حفظ رقابت پذیری، نیازمند راهبردهای مشتری محور هستند. هوش مصنوعی (AI) پتانسیل تحقق این هدف را دارد، اما پذیرش آن با چالش های بومی مانند تحریم ها، محدودیت زیرساخت و کمبود دانش فنی مواجه است. این پژوهش با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در تقویت راهبردهای مشتری محور در SMEs ایران و با مطالعه موردی کلان شهرهای تهران، اصفهان و شیراز انجام شد. با بهره گیری از رویکرد ترکیبی، داده های حاصل از ۲۵۰ پرسشنامه و ۲۰ مصاحبه نیمه ساختار یافته با استفاده از نرم افزارهای SPSS و NVivo تحلیل شدند. یافته ها نشان داد فناوری های هوش مصنوعی تاثیر مستقیم و معناداری بر بهبود تعامل با مشتری (با ۶۸٪ افزایش رضایت)، کارایی عملیاتی (با ۲۹٪ کاهش هزینه ها) و تصمیم گیری استراتژیک دارند. همچنین، تحلیل ها نقش تعدیل کننده متغیرهای بومی ازجمله محدودیت های زیرساختی (β= -۰.۳۱)، تحریم های اقتصادی (β= -۰.۲۷)، دانش فنی(β= ۰.۳۵) و فرهنگ سازمانی (β= ۰.۲۹) را تایید کرد. این مطالعه با ارائه چارچوبی بومی شده (AI-SME-IR) و شواهد تجربی از سه کلان شهر ایران، شکاف موجود در ادبیات را پر کرده و راهکارهای عملی برای ذی نفعان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی (AI) ، راهبردهای مشتری محور ، شرکت های کوچک و متوسط (SMEs) ، تحریم های اقتصادی ، زیرساخت دیجیتال ، پذیرش فناوری ، مدل AI-SME-IR