تحلیل سازه انگارانه تقابل جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی در جنگ ۲۰۲۵م

در این پژوهش با بهره گیری از چارچوب سازه انگاری، ریشه ها و پیامدهای جنگ ۱۲ روزه ایران و رژیم صهیونیستی در ژوئن ۲۰۲۵م تحلیل شده است. مطالعه با تلفیق مفاهیم نوین قدرت روایی، امنیت هستی شناختی و منازعه هنجاری، تحلیلی چندلایه است از نقش ساختارهای معنایی و هویتی در شکل دهی سیاست خارجی دو طرف. برخلاف مطالعات پیشین که بیشتر بر ابعاد نظامی یا راهبردی تمرکز شده است، در این پژوهش با تاکید بر پویایی های گفتمانی، تلاش شده است خلاهای موجود پر شود. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی است و از منابع اولیه (بیانیه ها، سخنرانی ها و گزارش های رسانه ای) و ثانویه (پژوهش های علمی) بهره گرفته شده است. یافته ها حاکی از آن است که از منظر قدرت روایی، ایران با تاکید بر گفتمان مقاومت و دفاع از مظلومان، خود را مدافع ارزش های اسلامی و ضداستعماری معرفی کرد، درحالی که رژیم صهیونیستی با برجسته سازی تهدید وجودی ایران، اقدام های خود را در چارچوب دفاع مشروع توجیه می کند. در سطح هویتی، ایران با تکیه بر هویت مقاومت محور، به بازتولید گفتمان انقلابی پرداخت و رژیم صهیونیستی، به رغم مخالفت های برخی احزاب داخلی و ۱۲۰کشور، با بازنمایی «هویت قربانی» توانست به بسیج داخلی و جلب حمایت بین المللی دست زند. در عرصه هنجاری نیز منازعه بر سر تفسیر مفاهیمی مانند حقوق بشر، تروریسم و حق حاکمیت هسته ای، به تقابلی جدی در نهادهای بین المللی انجامید. نتایج حاکی از آن است که این جنگ صرفا منازعه ای نظامی نبود، بلکه نبردی گسترده بر سر معنا، هویت و مشروعیت بود که تاثیرهایی پایدار بر نظم منطقه ای گذاشته است.

کلیدواژه ها:

امنیت هستی شناختی ، جنگ ایران و رژیم صهیونیستی ، قدرت روایی ، گفتمان مقاومت ، منازعه هنجاری