بهینه سازی روش های شکست خواب بذر در گونه های فرفیون (helioscopia، peplus وoblongata) بومی خوزستان با تاکید بر جوانه زنی و رشد اولیه

این مطالعه با هدف بررسی تاثیر پیش تیمارهای مختلف بذر بر شکست خواب و بهبود جوانه زنی سه گونه از جنس فرفیون (helioscopia، peplus و oblongata) در آزمایشگاه فیزیولوژی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در سال ۱۴۰۱ انجام شد. آزمایش به صورت طرح کاملا تصادفی با هفت تیمار (خراش دهی فیزیکی، خراش دهی شیمیایی با اسید سولفوریک ۵۰ درصد، گرمای خشک ۷۰ درجه سانتی گراد، گرمای مرطوب با آب جوش، سرمادهی خشک و مرطوب ۴ درجه سانتی گراد و شاهد) در چهار تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد که در گونه helioscopia، خراش دهی فیزیکی با ۹۱ درصد جوانه زنی بیشترین تاثیر را داشت، در حالی که تیمار شیمیایی کمترین اثر (۲۹ درصد) را نشان داد. در گونه peplus، تیمار آب جوش (۵/۷۹ درصد) و خراش دهی فیزیکی بیشترین جوانه زنی را ایجاد کردند. گونه oblongata نیز بیشترین پاسخ را به تیمار آب جوش (۷۹ درصد) نشان داد. از نظر سرعت جوانه زنی، در تمام گونه ها تیمارهای خراش دهی فیزیکی و آب جوش بالاترین مقادیر را به خود اختصاص دادند. شاخص جوانه زنی و بنیه بذر نیز در تیمارهای موثر به طور معنی داری افزایش یافت. به طور کلی، یافته ها نشان داد که روش های فیزیکی (به ویژه خراش دهی مکانیکی) و تیمارهای حرارتی (آب جوش) موثرترین روش ها برای شکست خواب بذر در این گونه ها می باشند. این نتایج می تواند در برنامه های احیای مراتع، تولید گیاهان زینتی-دارویی و مدیریت اکوسیستم های طبیعی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ازدیاد جنسی ، تیمار حرارتی ، خراش دهی فیزیکی ، رکود بذر