مروری بر تغییر ساختار شیمیایی و ژئوآرکئولوژی DNA باستانی و فرآیندهای استخراج آن

حفظ ارزش های فرهنگی به مثابه شناخت هویت تاریخی هر ملت، یکی از مسائلی است که در هر کشور می باید مدنظر قرار گیرد و جزء اولویت های اصلی نهادهای ذی ربط باشد. نظر به اینکه علم باستان شناسی و مطالعات و بررسی های باستانی همواره تلاش داشته تا زوایای پنهان گذشته انسان را آشکار کند، در این میان ابزارهای زیادی به کمک این علم آمده و به ویژه در دهه های اخیر، این علم مسلح به علوم و ابزارهای نوینی از جمله مطالعات ژنتیکی باستانی شده است. در این پژوهش، با مروری بر یافته ها ی انتشاریافته و با تکیه بر تجربیات آزمایشگاهی، به مطالعه مکانیسمی تخریب ساختار شیمیایی DNA و نیز روش های مناسب برای استخراج آن پرداخته شد، به نحوی که در نتیجه آن، اطلاعات ژنتیکی ذی قیمتی را در حوزه ژنتیک باستان در اختیار پژوهشگران قرار می دهد. از جمله این نتایج، تبار انسان ها، مسیرهای مهاجرت، اختلاط، گسستگی و اشتقاق اقوام از هم، میزان قرابت انسان ها و یا اقوام با یکدیگر، نسب شناسی، تشخیص بیماری های ژنتیکی و... قابل ذکر است. به روز رسانی پروتکل های آزمایشگاهی و برداشت نمونه از سایت های باستان شناسی می تواند خود در این زمینه بسیار حائز اهمیت باشد. روش های بسیاری برای آزمایش های ژنتیکی وجود دارد که بسته به نوع و جنس نمونه های مورد مطالعه، مورد استفاده قرار می گیرد. تغییرات در ساختار DNA با تغییرات در گرو توالی قطعات مولکولی بازهای آلی، گروه عاملی فسفات ها و نیز قندها است که در ادوار تاریخ به دلایل مختلف در آن ایجاد شده و منجر به تنوع فنوتیپی و ساختاری موجودات زنده شده است.

کلیدواژه ها:

ژئوآرکئولوژی ، DNA میتوکندری ، تبارشناسی ، باستان شناسی ، ساختار شیمیایی DNA