مطالعه مردم شناختی الگوهای استقرار انبارهای کوهستانی با تکیه بر فضاهای بیرونی، نمونه موردی: گری امبرو

نگرانی از کمبود موادغذایی در دوره هایی همچون قحطی، جنگ، دست اندازی غارتگران، بلایای طبیعی و حتی حملات نظامی، سبب شکل گیری ایده ذخیره سازی غلات و دانه های خوراکی در مناطق صعب العبور شده است. ساخت انبارهای کوهستانی سابقه ای کهن دارد و این سازه ها در نقاط مختلف مناطق کوهستانی ایران پراکنده اند. در استان های فارس، لرستان، خوزستان و هرمزگان می توان نمونه هایی از این انبارها را یافت. «گری امبرو» نمونه ای از این مکان هاست که افزون بر حفاظت از غلات در برابر حیوانات وحشی، محلی برای نگهداری دارایی های مردم در برابر غارت نیز بوده است. این انبارها در شهرستان بستک استان هرمزگان واقع شده اند. در زبان محلی، «گری» یا «گلو» به مکانی اطلاق می شود که در دل کوه ساخته شده است. همچنین به دره ای عمیق میان کوهپایه ها گفته می شود که عبور از آن بسیار دشوار است. واژه «امبرو» یا «آمبارو» نیز در گویش محلی به معنای انبار به کار می رود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که از منظر مردم نگاری، الگوی فکری پشت استفاده از انبارهای کوهستانی در منطقه کوخرد بستک چه بوده است. پژوهش حاضر به عنوان مطالعه ای پایلوت با هدف شناسایی این انبارها در منطقه بستک انجام شده و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و اسنادی استوار است. نتایج پژوهش ضمن معرفی این سازه ها به عنوان نمونه هایی از فضاهای دست کند، به بررسی شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موثر در ساخت آن ها از دیدگاه مردم نگاری می پردازد. همچنین، تحلیل واژگان محلی نقش موثری در درک بهتر موضوع ایفا می کند. گری امبرو بخشی ارزشمند از میراث ملموس و ناملموس منطقه به شمار می رود. یافته ها با بهره گیری از روش استقرایی و مطالعات مکمل، به تدوین اطلس انبارهای کوهستانی ایران یاری می رساند.

کلیدواژه ها:

انبارهای کوهستانی ، گری امبارو ، بستک ، الگوهای استقرار ، مردم شناسی.