سنخ شناسی برنامه های اول و دوم توسعه جمهوری اسلامی ایران بر اساس نظریه «توسعه به مثابه آزادی»

هدف پژوهش حاضر، سنخ شناسی برنامه های اول و دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بعد از انقلاب بر پایه نظریه «توسعه به مثابه آزادی» آمارتیاسن است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی و کیفی انجام شده و جامعه مورد پژوهش آن، پنج برنامه در ایران قبل از انقلاب اسلامی و شش برنامه توسعه در ایران بعد از انقلاب اسلامی تاکنون است. نمونه پژوهش، برنامه اول و دوم توسعه بعد از انقلاب اسلامی است. در برداشت آمارتیاسن از توسعه، آزادی هم هدف و هم ابزار رسیدن به توسعه است. آزادی دارای اهمیت ذاتی برای غنای زندگی بشر بوده که تحت عواملی (مانند فقر، فرصت های نابرابر اقتصادی، فقدان تامین اجتماعی وغیره) محدود می گردد. در واقع، توسعه به معنی رفع این محدودیت ها و ناآزادی هاست. نتایج حاکی از این پژوهش بیانگر آن است که رویکرد سیاست گذاران در طراحی برنامه های اول و دوم پس از انقلاب، عمدتا متکی بر دیدگاه رفا ه گرایانه بوده و شاخص های انسان گرایانه در این دو برنامه کمتر محلی از اعراب داشته است.

کلیدواژه ها:

سنخ شناسی برنامه های توسعه ، آمارتیاسن ، توسعه به مثابه آزادی ، برنامه های اول و دوم توسعه