گذر تاریخی کردها؛ از مبارزه مسلحانه به کنش سیاسی پس از انحلال پ.ک.ک

تحولات اخیر جنبش کردی در خاورمیانه، به ویژه انحلال تاریخی حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) در ۱۲ مه ۲۰۲۵، یکی از نقاط عطف ژئوپولتیکی منطقه محسوب می شود. این گروه که در سال ۱۹۷۸ با هدف تاسیس دولت مستقل کردی تاسیس شد، پس از چهار دهه مبارزه مسلحانه (۱۹۸۴-۲۰۲۵) و ده ها هزار کشته، سرانجام تحت تاثیر ترکیبی از فشارهای نظامی، تحولات ایدئولوژیک و دگرگونی های منطقه ای، راهبرد خود را به طور بنیادین تغییر داد. محور این تحول گذار از پاردایم خشونت محور به کنش سیاسی است، گذاری که ریشه در تحول فکری رهبر زندانی پ.ک.ک (عبدالله اوجالان) از دهه ۱۹۹۰ دارد، جایی که تئوری کنفدرالیسم دموکراتیک، مبارزه برای خودگردانی غیرمتمرکز در چارچوب دولت های موجود را جایگزین آرمان جدایی طلبی کرد. سوالی اصلی آن است که تحول هویت جمعی کردها در تعامل با گفتمان های سیاسی منطقه ای چگونه گذار پ.ک.ک از مبارزه مسلحانه به کنش سیاسی را ممکن ساخت؟فرضیه ای که مطرح می شود آن است که بازتعریف هویت کردی از ملت انقلابی جدایی طلب به جامعه دموکراتیک درون حاکمیتی تحت تاثیر گفتمان سازی اوجالان حول “کنفدرالیسم دموکراتیک” ساختار منافع پ. ک.ک را تغییر داد و گذار از خشونت به کنش سیاسی را عقلانی سازی کرد. این پژوهش از نوع کیفی با رویکردی توصیفی- تحلیلی است. یافته های پژوهش مبتنی بر نظریه سازه انگاری نشان می دهد باز تفسیر هویت کردی به عنوان ذی نفع دموکراسی ترکیه و نه دشمن جدایی طلب با ایجاد هنجارهای مشترک و بازتعریف منافع ملی ترکیه، زمینه ساز انحلال شد، اما پیامدهای منطقه ای ناهمگون در منطقه ناشی از تضاد هویت های ملی با این هویت جدید است.

کلیدواژه ها:

انحلال ، گذار سیاسی ، کنفدرالیسم دموکراتیک ، تحول هویت سیاسی ، خلع سلاح و ادغام ، ژئوپولتیک کردها