تحلیل عوامل تاخیر پروژه های شهری قائم شهر از منظر مدیریت پروژه

هدف: تاخیر در پروژه های عمرانی یکی از موانع اصلی توسعه پایدار شهری در ایران است که منجر به افزایش هزینه ها، کاهش کیفیت و نارضایتی عمومی می شود. این پژوهش با هدف شناسایی، دسته بندی و تحلیل عمیق عوامل کلیدی موثر بر تاخیر پروژه های ساخت وساز شهری، یک چارچوب جامع برای تحلیل و مدیریت پروژه ها در شهرهای در حال توسعه، با نگاهی ویژه به قائم شهر، ارائه می دهد.روش شناسی: این مقاله از روش مرور سیستماتیک ادبیات (Systematic Literature Review) بهره می برد. پایگاه های اطلاعات علمی داخلی (Civilica, SID) و بین المللی (Google Scholar, Scopus) با کلیدواژه های مشخص جستجو شدند و مقالات مرتبط بر اساس معیارهای ورود و خروج دقیق، غربالگری و انتخاب گردیدند. عوامل استخراج شده از مطالعات نهایی، از طریق تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری و در دسته های موضوعی منسجم طبقه بندی شدند.یافته ها: نتایج تحلیل نشان داد که عوامل تاخیر در پروژه های عمرانی ایران را می توان در چهار دسته اصلی طبقه بندی کرد: ۱: عوامل مالی و اقتصادی (مانند تاخیر در پرداخت های کارفرما و تورم) ۲: عوامل مدیریتی و برنامه ریزی (مانند ضعف در زمان بندی و مدیریت سایت) ۳: عوامل فنی و اجرایی (مانند نقص در طراحی و تغییرات مکرر)، و ۴: عوامل محیطی و قانونی (مانند مشکلات تملک اراضی و فرآیندهای اداری). یافته ها موید آن است که مشکلات مالی کارفرما و ضعف در مدیریت پیمانکار، پرتکرارترین و تاثیرگذارترین عوامل در میان مطالعات بوده اند.اصالت/ارزش: این مقاله برای اولین بار با رویکردی سیستماتیک، تصویری جامع از عوامل تاخیر در بستر پروژه های عمرانی ایران ارائه داده و یک چارچوب تحلیلی عملیاتی برای سیاست گذاران و مدیران پروژه های شهری، به ویژه در قائم شهر، فراهم می آورد تا بتوانند با دیدی جامع، ریشه های تاخیر را شناسایی و راهکارهای پیشگیرانه را تدوین نمایند.

کلیدواژه ها:

مدیریت پروژه ، عوامل تاخیر ، پروژه های شهری ، مرور سیستماتیک ، صنعت ساخت وساز ، قائم شهر