تحلیل و ارزیابی تاثیر سیاست های مدیریت شهری قائمشهر بر تکوین الگوهای نوین زیست شهری

کلان شهرها و شهرهای میانی در ایران معاصر، به دلیل رشد شتابان و تحولات پیچیده، به عرصه های اصلی دگرگونی های اجتماعی و کالبدی تبدیل شده اند. این مقاله با هدف ارزیابی انتقادی میزان و نحوه تاثیرگذاری سیاست های مدیریت شهری بر شکل گیری الگوهای جدید زیست شهری در قائمشهر، به عنوان یکی از شهرهای میانی و استراتژیک شمال کشور، تدوین شده است. پژوهش حاضر با اتکا بر پارادایم کیفی و با بهره گیری از رویکرد توصیفی-تحلیلی، به واکاوی اسناد فرادست (طرح های جامع و تفصیلی)، گزارش های عملکرد شهرداری، و مطالعات پیشین می پردازد. مبانی نظری تحقیق بر مفاهیمی چون "توسعه پایدار شهری"، "حق به شهر" و "حکمروایی خوب شهری" استوار است تا چارچوبی برای سنجش سیاست ها فراهم آورد. یافته ها در چهار حوزه کلیدی طبقه بندی شده اند: ۱) سیاست های کاربری اراضی و توسعه کالبدی، ۲) سیاست های حمل ونقل و ترافیک، ۳) سیاست های زیست محیطی و فضای سبز، و ۴) سیاست های فرهنگی-اجتماعی. نتایج تحلیل نشان می دهد که سیاست های موجود، علی رغم برخی دستاوردهای زیرساختی، عمدتا رویکردی پروژه محور و کالبدی داشته و به تقویت الگوی زیست "خودرومحور" و گسست فضایی-اجتماعی در شهر منجر شده اند. غفلت از ابعاد اجتماعی و زیست محیطی توسعه، همراه با ضعف در سازوکارهای مشارکت شهروندی و شفافیت، چالش های جدی را در مسیر دستیابی به زیست پذیری پایدار ایجاد کرده است. در نهایت، مقاله با ارائه یک تحلیل SWOT یکپارچه، مجموعه ای از راهبردهای کلان و پیشنهادات عملی را در جهت گذار از مدیریت سنتی به حکمروایی شهری کارآمد و نیل به الگوهای زیست شهری انسان محور و پایدار در قائمشهر ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری شهری ، الگوهای زیست شهری ، حکمروایی خوب شهری ، توسعه پایدار ، حق به شهر ، قائمشهر