بررسی و تحلیل مدل های پیش بینی پذیری ریسک در پروژه های عمرانی شهری قائمشهر

هدف: پروژه های عمرانی شهری به عنوان موتور محرک توسعه، همواره با عدم قطعیت ها و ریسک های متعددی روبرو هستند که موفقیت آن ها را تهدید می کند. شهرستان قائم شهر نیز به عنوان یک کانون شهری مهم، از این قاعده مستثنی نیست. هدف اصلی این مقاله، ارائه یک بررسی مروری جامع و تحلیلی از مدل های پیش بینی پذیری ریسک و ارزیابی کارایی آن ها برای پروژه های عمرانی محلی در این شهرستان است.روش شناسی: این تحقیق از نوع مروری-تحلیلی (Literature Review) است. با جستجو در پایگاه های علمی و بررسی پژوهش های پیشین در حوزه مدیریت ریسک پروژه های عمرانی، به ویژه در زمینه شهری و مطالعات موردی ایران، مبانی نظری و مدل های کلیدی استخراج شدند. سپس، این مدل ها شامل روش های کیفی (مانند ماتریس احتمال-اثر و FMEA)، کمی (مانند شبیه سازی مونت کارلو) و نوین (مبتنی بر هوش مصنوعی)، با توجه به ویژگی های بومی، ساختار سازمانی و چالش های داده ای پروژه های محلی قائم شهر مورد تحلیل تطبیقی قرار گرفتند.یافته ها: نتایج تحلیل نشان می دهد که مدل های کیفی به دلیل سادگی، نیاز کمتر به داده های کمی تاریخی و اتکا بر دانش خبرگان، به عنوان نقطه شروعی ایده آل و ابزاری عملیاتی برای نهادینه کردن فرهنگ مدیریت ریسک در شهرداری قائم شهر و پروژه های آن محسوب می شوند. مدل های کمی، علی رغم دقت بالاتر، به دلیل چالش های جدی در زمینه جمع آوری و مستندسازی داده های دقیق و قابل اتکا، در حال حاضر با محدودیت های اجرایی مواجه هستند اما به عنوان یک هدف میان مدت قابل دستیابی هستند. مدل های نوین مبتنی بر هوش مصنوعی نیز چشم اندازی پیشرفته برای آینده محسوب می شوند که پیاده سازی آن ها مستلزم بلوغ کامل سازمان در مدیریت داده و ریسک است.نتیجه گیری: هیچ مدل واحدی به عنوان بهترین راه حل برای تمام پروژه ها وجود ندارد. برای شرایط فعلی پروژه های قائم شهر، اتخاذ یک رویکرد "مرحله ای و ترکیبی" پیشنهاد می شود. این رویکرد با پیاده سازی مدل های کیفی آغاز شده، همزمان با آن زیرساخت های لازم برای جمع آوری داده جهت حرکت به سمت مدل های کمی ایجاد می شود. این مقاله با ارائه یک نقشه راه عملی، به مدیران شهری در جهت افزایش پیش بینی پذیری و کنترل ریسک ها یاری می رساند.

کلیدواژه ها:

مدیریت ریسک ، پروژه های عمرانی شهری ، مدل های پیش بینی ریسک ، شهرداری قائم شهر