طراحی الگوی چندوجهی توسعه حرفه ای معلمان ابتدایی یک مطالعه کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد

هدف: این پژوهش با هدف طراحی الگوی چندوجهی توسعه حرفه ای معلمان ابتدایی بر اساس تجربیات زیسته ذی نفعان کلیدی در بافت آموزشی ایران انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و با به کارگیری رویکرد نظریه داده بنیاد نظام مند (رویکرد اشتراوس و کوربین) اجرا شد. جامعه پژوهش شامل معلمان، مدیران و کارشناسان آموزشی دوره ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. با استفاده از نمونه گیری هدفمند و نظری، ۲۸ مشارکت کننده انتخاب شدند و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق و مشاهده میدانی گردآوری شد. تحلیل داده ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت.یافته ها: از تحلیل داده ها، ۱۸ مقوله اصلی و ۵۳ مقوله فرعی استخراج شد که در قالب یک الگوی پارادایمی شامل شرایط علی (نیازهای شناختی-مهارتی، فشارهای درونی و بیرونی)، پدیده محوری (در ابعاد شناختی، نگرشی، مهارتی و فرهنگی اجتماعی)، راهبردها (فردی، جمعی و سازمانی)، شرایط زمینه ای (فرهنگ مدرسه، سیاست های کلان آموزشی، منابع و امکانات، ویژگی های جامعه محلی و دانش آموزان)، شرایط مداخله گر (حمایت مدیران، انگیزش درونی، موانع ساختاری) و پیامدها (در سه سطح فردی، سازمانی و اجتماعی) سازماندهی شد.نتیجه گیری: الگوی طراحی شده نشان می دهد توسعه حرفه ای معلمان فرآیندی پیچیده، پویا و چندوجهی است که در تعامل مستمر عوامل فردی، سازمانی و اجتماعی شکل می گیرد. این الگو می تواند به عنوان چارچوبی برای طراحی برنامه های اثربخش توسعه حرفه ای در نظام آموزشی ایران مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

توسعه حرفه ای معلمان ، نظریه داده بنیاد ، الگوی چندوجهی ، معلمان ابتدایی ، آموزش کیفی