بازاندیشی هویت تربیتی معلم در عصر هوش مصنوعی: از کارشناسی تا راهبری یادگیری

ورود سامانه های هوش مصنوعی به حوزه آموزش، بنیان بسیاری از نقش های شناخته شده در کلاس درس را دگرگون کرده و ضرورت بازاندیشی در هویت تربیتی معلم را برجسته کرده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر مرور مطالعات اخیر، به تبیین ابعاد هویت تربیتی معلم در محیط آموزشی متاثر از هوش مصنوعی می پردازد و گذار از نقش کارشناسی محتوا به نقش راهبری یادگیری را به عنوان محور اصلی این تحول بررسی می کند. ابتدا ابعاد مختلف هویت معلم شامل لایه های دانشی، ارزشی، عاطفی و کنشی در پیوند با الگوهای نوین یادگیری تشریح می شود و ویژگی های محیط های یادگیری هوشمند و داده محور معرفی می شود. سپس فرصت های ناشی از به کارگیری هوش مصنوعی برای تقویت نقش تربیتی معلم در قالب امکان تمرکز بیش تر بر تعامل انسانی، توجه به تفاوت های فردی و طراحی تجربه های یادگیری معنادار توضیح داده می شود و در کنار آن، چالش هایی چون خطر حاشیه نشینی نقش انسانی، دوگانگی هویتی و نابرابری در شایستگی های دیجیتال معلمان تحلیل می شود. در بخش پایانی، الگوی پیشنهادی معلم راهبر یادگیری ترسیم می شود که در آن تلفیق شایستگی های تخصصی، دیجیتال و اخلاقی برای حفظ جایگاه محوری معلم در فرایند تربیت ضروری دانسته می شود و بر لزوم بازنگری در برنامه های تربیت معلم و توسعه حرفه ای مداوم برای تحقق این هویت تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

هویت تربیتی معلم ، هوش مصنوعی ، راهبری یادگیری ، شایستگی های حرفه ای معلم ، محیط آموزشی دیجیتال