تحلیل امکان سنجی کشت زعفران در حوزه دریاچه ارومیه از لحاظ اقلیمی و فیزیولوژیکی

دریاچه ارومیه طی سال های اخیر با کاهش شدید تراز آب مواجه شده است که این امر ناشی از تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی و برداشت بی رویه آب در بخش کشاورزی است. یکی از راه کارهای پیشنهادی برای مدیریت این بحران، تغییر الگوی کشت و جایگزینی محصولات پرمصرف با گیاهان کم مصرف است. در این پژوهش، امکان سنجی کشت زعفران (Crocus sativus) به عنوان محصولی با نیاز آبی کم و ارزش اقتصادی بالا در جنوب دریاچه ارومیه بررسی شد. داده های دما و بارندگی ماهانه این منطقه از سازمان هواشناسی دریافت و با نمودارهای آمبروترمیک تحلیل شد. سپس، این داده ها با مناطق زعفران خیز کشور مقایسه گردید. نتایج نشان می دهد که محدوده های جنوب دریاچه ارومیه، به ویژه بناب و ملکان، از نظر اقلیمی، شباهت بالایی با نواحی زعفران خیز استان خراسان رضوی دارند. میانگین دمای ماهانه ۵- تا ۳۰ درجه سانتی گراد و بارندگی سالانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی متر ثبت شده است. بررسی های میدانی تایید می کند که کشت آزمایشی زعفران در برخی مناطق موفق بوده است. بااین حال، توسعه کشت زعفران با چالش هایی مانند سرمای شدید زمستانی، نیاز به اصلاح خاک و آبیاری و نبود سیاست های حمایتی مناسب روبه رو است. تحلیل داده ها نشان می دهد که زعفران نسبت به محصولات رایج منطقه، ۶۰ درصد نیاز آبی کم تری دارد، نتایج این پژوهش نشان می دهد که در صورت مدیریت صحیح منابع آب و اصلاح روش های کشت، زعفران می تواند به کاهش مصرف آب، افزایش درآمد کشاورزان و کمک به احیای دریاچه ارومیه منجر شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت یکپارچه منابع آب ، احیای تالاب ها ، مدیریت زیست بوم تالاب ها ، معیشت جایگزین ، تالاب کانی برازان ، دریاچه ارومیه