گونه شناسی الگوهای ذهنی مرتبط با نقاط قوت و ضعف شرکت های تعاونی عشایری در استان فارس

این پژوهش با هدف گونه شناسی الگوهای ذهنی در زمینه نقاط قوت و ضعف تعاونی های عشایری استان فارس انجام شد. با استفاده از روش تحلیل Q و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۴ پاسخگوی منتخب، الگوهای ذهنی مشترک شناسایی و رتبه بندی شدند تا اهمیت نسبی مسائل و مزایای تعاونی ها مشخص گردد. در زمینه نقاط ضعف، یافته ها نشان داد که مدیران دارای شش الگوی ذهنی متمایز هستند. الگوی اول بر ضعف های زیرساختی، از جمله نبود انبارهای استاندارد و محدودیت تجهیزات تاکید دارد؛ الگوی دوم عمدتا مسائل مالی و اقتصادی، شامل ضعف بنیه مالی تعاونی ها و وابستگی به سهامداران غیرفعال را برجسته می کند؛ الگوی سوم بر کمبود آموزش و دانش اعضا و هیئت مدیره تاکید دارد؛ الگوی چهارم محدودیت های عملیاتی و فیزیکی مانند دور بودن تعاونی ها از مراکز شهری را مهم می داند؛ الگوی پنجم مسائل نگرشی و فرهنگی، از جمله بدبینی اعضا و نگاه بالا به پایین مدیران را نشان می دهد؛ و الگوی ششم مشکلات سیاستی، قانونی و مدیریتی، شامل دخالت های دولتی، فقدان اختیارات قانونی و ضعف مدیریت را برجسته می سازد. در زمینه نقاط قوت نیز سه الگوی ذهنی اصلی شناسایی شد. الگوی اول مزایای اجتماعی-فرهنگی تعاونی ها مانند اعتماد بالای اعضا، روابط عاطفی میان اعضا و هیئت مدیره و نقش رابط بین اعضا و دولت را برجسته می کند؛ الگوی دوم به مزایای زیرساختی، نهادی و خدماتی مانند خدمات رسانی به محروم ترین اقشار، توانایی تامین نیازهای خانوارهای عشایری و وقت شناسی تعاونی ها تاکید دارد؛ و الگوی سوم مزایای اقتصادی و معیشتی، از جمله توانایی تامین نهاده ها با کمترین قیمت، کنترل قیمت های دامی، کمک به اشتغال و افزایش ارزش سهام اعضا را مهم می داند. نتیجه گیری پژوهش نشان می دهد که شناخت دقیق این الگوهای ذهنی و توجه به نقاط ضعف و قوت مرتبط، همراه با بهبود زیرساخت ها، تقویت توان مالی، توسعه آموزش و ترویج فرهنگ تعاون، اصلاح سیاست ها و قوانین، و بهره گیری از سرمایه اجتماعی، می تواند اثر هم افزا بر عملکرد، پایداری و اثربخشی تعاونی های عشایری داشته باشد.

کلیدواژه ها:

استان فارس ، تحلیل عاملی کیو ، جامعه عشایری ، متخصصان تعاونی ، نقاط قوت و ضعف