واکاوی راهکارهای تحقق خلوت ساکنین آپارتمان های مسکونی کوتاه مرتبه به منظور افزایش رضایتمندی ساکنین (مطالعه موردی:شهر تهران)

در سال های اخیر، مفهوم «مسکن» از معنای اصیل خود که بر پاسخ گویی به نیازهای متنوع زیستی، روانشناختی، فرهنگی و اجتماعی انسان استوار بود، فاصله گرفته و عمدتا به کارکردی حداقلی و صرفا به عنوان سرپناهی برای اسکان و استراحت ساکنین تقلیل یافته است. طی چهار دهه گذشته، تحولات اقتصادی، اجتماعی و کالبدی در کشور، به ویژه در شهر تهران، تاثیر چشمگیری بر شاخص های کیفی و کمی مسکن گذاشته است. از جمله این تاثیرات می توان به کاهش متراژ واحدهای آپارتمانی در پی فشارهای اقتصادی اشاره کرد؛ روندی که سبب درهم تنیدگی عملکرد فضاها و تضعیف حریم خصوصی و خلوت ساکنان در محیط های مسکونی شده است. پژوهش حاضر با هدف ارائه راهکارهایی برای تحقق مفهوم خلوت در آپارتمان های مسکونی کوتاه مرتبه و در جهت ارتقای میزان رضایتمندی ساکنان انجام گرفته است. روش تحقیق به صورت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر پیمایش می باشد. نتایج حاصل از آزمون فریدمن نشان داد که سه مولفه «طراحی فضاهای چندعملکردی»، «هماهنگی طرح با بستر کالبدی و اجتماعی» و «نگرش ساکنان نسبت به شیوه خلوت گزینی»، بالاترین اهمیت را در تحقق خلوت در آپارتمان های مسکونی دارند. یافته ها بیانگر وجود رابطه ای معنادار میان میزان رضایتمندی ساکنان و تحقق خلوت در ساختمان های کوتاه مرتبه معاصر در شهر تهران است. همچنین نتایج تاکید می کند که ارتقای کیفیت تجربه خلوت در آپارتمان های با متراژ محدود مستلزم توجه به ابعاد عملکردی، فرهنگی و اجتماعی طراحی است. بهره گیری از فضاهای انعطاف پذیر و چندمنظوره، تطبیق طرح با نیازهای رفتاری ساکنان و لحاظ نمودن مولفه های فرهنگی در فرآیند طراحی می تواند نقش موثری در بهبود کیفیت زیست و ارتقای احساس رضایت از محیط مسکونی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

آپارتمان مسکونی کوتاه مرتبه ، خلوت ، فضای شخصی ، رضایتمندی ، شهر تهران