برنامه ریزی درسی مبتنی بر اثربخشی اجتماعی-عاطفی (SEL) و عدالت آموزشی در کلاس های چندفرهنگی

برای طراحی پژوهش در زمینه برنامه ریزی درسی مبتنی بر اثربخشی اجتماعی-عاطفی و عدالت آموزشی در کلاس های چندفرهنگی در شهر مشهد، ابتدا روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) انتخاب می شود تا هم عمق ادراکات و هم وسعت داده ها پوشش داده شود. در فاز کیفی از روش تحقیق پدیدارشناختی استفاده می گردد تا تجارب زیسته معلمان و دانش آموزان از برنامه درسی SEL و عدالت آموزشی درک شود. در فاز کمی، روش تحقیق توصیفی-پیمایشی به کار می رود تا روابط بین متغیرها در سطح گسترده تری بررسی شود. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمان، مدیران و دانش آموزان دبیرستانی در فاز کیفی است. در فاز کمی، از پرسشنامه های استاندارد استفاده می شود: پرسشنامه شایستگی اجتماعی-عاطفی (SECQ) برای سنجش SEL، پرسشنامه عدالت آموزشی در محیط های چندفرهنگی (بر اساس مدل کرانباخ) و پرسشنامه محقق ساخته برای ارزیابی برنامه درسی چندفرهنگی. روایی پرسشنامه ها توسط متخصصان تایید و پایایی آن ها با آلفای کرونباخ (بالای ۰.۷) سنجیده می شود. همچنین از مشاهده ساختاریافته کلاس های درس برای بررسی تعاملات چندفرهنگی استفاده خواهد شد.جامعه آماری شامل تمام معلمان و دانش آموزان مقطع متوسطه اول و دوم در مدارس دولتی و غیردولتی شهر مشهد ناحیه ۱ در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ است. با توجه به تنوع قومی و فرهنگی مشهد (فارس، ترک، کرد، عرب، بلوچ و افغان های مقیم)، نمونه گیری به صورت خوشه ای چندمرحله ای انجام می شود. ابتدا مناطق آموزشی مشهد به مناطق دارای بیشترین تنوع فرهنگی تقسیم می شوند. سپس از هر منطقه، چند مدرسه به صورت تصادفی انتخاب می گردند. در نهایت، از هر مدرسه، کلاس ها و معلمان به صورت تصادفی انتخاب می شوند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برای جامعه نامحدود با خطای ۰.۰۵ و اطمینان ۹۵ درصد، حدود ۳۸۰ نفر برای دانش آموزان و ۱۵۰ نفر برای معلمان برآورد می شود. در بخش کیفی، نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری (حدود ۲۰ مصاحبه) ادامه می یابد.برای تحلیل داده های کیفی از روش تحلیل مضمون با استفاده از نرم افزار MAXQDA استفاده می شود. در بخش کمی، داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل می شوند. ابتدا آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) گزارش می شود. برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف استفاده می گردد. سپس برای بررسی روابط بین متغیرها، از آزمون همبستگی پیرسون (در صورت نرمال بودن) یا اسپیرمن استفاده می شود. برای مقایسه میانگین ها در بین گروه های قومی مختلف، آزمون تحلیل واریانس یک راهه (ANOVA) به کار می رود و در صورت معنادار بودن، از آزمون تعقیبی توکی استفاده می شود. برای بررسی تاثیر همزمان متغیرها بر برنامه درسی، از رگرسیون چندمتغیره استفاده شد. همچنین برای مقایسه نظرات معلمان و دانش آموزان از آزمون t مستقل استفاده می گردد. سطح معناداری ۰.۰۵ در نظر گرفته می شود. داده های کیفی و کمی به صورت مثلث سازی (triangulation) ترکیب می شوند تا یافته ها اعتبار بیشتری یابند. ملاحظات اخلاقی شامل رضایت آگاهانه، محرمانگی اطلاعات و اجتناب از هرگونه تبعیض در فرآیند پژوهش است.

کلیدواژه ها:

اثربخشی ، اجتماعی-عاطفی ، عدالت آموزشی ، کلاس ، چندفرهنگی.