بازاندیشی در درس «املا و انشا»: گذار از رویکرد سنتی به الگوی تلفیقی «سواد نوشتاری آکادمیک و حرفه ای» در آموزش عالی

این مقاله به تحلیل انتقادی جایگاه و کارکرد درس «املا و انشا» در نظام آموزش عالی ایران و ارائه یک الگوی جایگزین می پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که رویکردهای سنتی در این درس، که غالبا بر محفوظات املایی و انشانویسی کلیشه ای متمرکز است، پاسخگوی نیازهای پیچیده نوشتاری دانشجویان در محیط آکادمیک و بازار کار آینده نیست. این شکاف میان آموزش و نیاز واقعی، به افت کیفیت متون علمی و ضعف مهارتی دانش آموختگان منجر شده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش مروری-تحلیلی، ضمن واکاوی نارسایی های مدل سنتی، یک الگوی نوین تحت عنوان «سواد نوشتاری آکادمیک و حرفه ای» را پیشنهاد می کند. این الگو بر چهار ستون اصلی استوار است: ۱) آموزش مبتنی بر ژانر ۲) تلفیق تفکر انتقادی با فرآیند نگارش، ۳) اتخاذ رویکرد کارگاهی و فرآیندمحور، و ۴) توسعه سواد دیجیتال در نگارش. یافته ها نشان می دهد که گذار از پارادایم «انشای توصیفی» به «نوشتار تحلیلی و استدلالی» و تجهیز دانشجویان به مهارت های نگارش در ژانرهای مختلف (از مقاله علمی تا گزارش کاری و ایمیل حرفه ای)، ضرورتی انکارناپذیر برای ارتقای کیفیت آموزش عالی و افزایش قابلیت های شغلی آنان است. در نهایت، پیشنهادهای کاربردی مبسوطی برای بازطراحی سرفصل های درسی، تغییر شیوه های تدریس و ارزیابی، و تاسیس «مراکز نگارش» در دانشگاه ها ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

مهارت های نوشتاری ، سواد آکادمیک ، آموزش عالی ، انشای سنتی ، تفکر انتقادی ، برنامه درسی ، نوشتار حرفه ای.