جداسازی و پایش اکتینوباکتری های حل کننده سیلیکات متحمل به شوری از ریزوسفر گیاه سالیکورنیا

اکتینوباکتری های محرک رشد گیاه از مهم ترین میکروارگانیسم های کارآمد خاک هستند که از طریق مجموعه ای از سازوکارهای مستقیم و غیرمستقیم مانند تولید فیتوهورمون ها، حل کردن عناصر غذایی، سنتز سیدروفور و القای مقاومت سیستمیک، موجب بهبود رشد و تحمل تنش در گیاهان می شوند. در این پژوهش با هدف جداسازی، ارزیابی و غربالگری اکتینوباکتری های متحمل به شوری و حل کننده سیلیکات از ریزوسفر گیاه سالیکورنیا، نمونه برداری از خاک ریشه در شرایط طبیعی زیستگاه این گیاه انجام شد. جداسازی با استفاده از محیط های انتخابی و شرایط کنترل شده صورت گرفت و سویه های خالص شده در غلظت های مختلف نمک جهت بررسی تحمل شوری، توان انحلال سیلیکات، انحلال فسفات، تولید ترکیبات ایندولی و تولید سیدروفور مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تمامی جدایه ها قادر به رشد در حضور غلظت بالای ۲ مولار کلریدسدیم بودند که بیانگر تحمل بالای تنش نمکی در این گروه از اکتینوباکترها است. ارزیابی توان انحلال سیلیکات مشخص کرد که سویه B۵ در تمامی سطوح شوری بالاترین حد فعالیت را داشت و در بالاترین غلظت نمک نیز قابلیت حل سازی خود را حفظ کرد، در حالی که اکثر سویه ها با افزایش شوری فعالیت خود را به طور محسوسی از دست دادند. بررسی تولید ترکیبات ایندولی نشان داد که سویه ها رفتار متفاوتی در پاسخ به شوری از خود نشان می دهند؛ به ویژه سویه ۴ که حتی در غلظت ۲ مولار همچنان قادر به تولید مقادیر بالای ترکیبات ایندولی بود، در حالی که سویه ۱ حساس ترین واکنش را داشت و تولید آن در شوری بالا به صفر رسید. در ارزیابی انحلال فسفات، سویه های B۲، B۶ و B۷ بهترین عملکرد را در غلظت های پایین و متوسط شوری داشتند، اگرچه با افزایش نمک میزان انحلال کاهش یافت و برخی سویه ها (B۴ و B۵)و فعالیت خود را کاملا از دست دادند. همچنین سنجش تولید سیدروفور نشان داد که سویه B۳ در تمامی غلظت های نمک بیشترین میزان را حفظ کرد و مقاوم ترین سویه از نظر سیدروفوروژنز بود، در حالی که B۱ با افزایش شوری دچار افت شدید فعالیت شد.به طور کلی، این پژوهش نشان داد که ریزوسفر گیاه سالیکورنیا منبع ارزشمندی از اکتینوباکتری های متحمل به شوری و دارای توانمندی های چندگانه محرک رشد گیاه است. این جدایه ها می توانند به عنوان میکروارگانیسم های کارآمد در تولید زیست کودها و بهبود رشد گیاهان در شرایط شور مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

اکتینوباکتری های محرک رشد گیاه ، شوری ، گیاهان شورزی ، ترکیبات محرک رشد گیاهی