بررسی حقوقی تملک اراضی و املاک توسط شهرداری ها در طرح های عمومی و شهری با تاکید بر تضمین حقوق مالکانه

تملک اراضی و املاک خصوصی توسط شهرداری ها برای اجرای طرح های عمومی و شهری، یکی از مهم ترین مصادیق تعارض میان منافع عمومی و حقوق مالکانه است. این فرآیند، که مبنای قانونی آن قانون نحوه تملک اراضی توسط دولت و شهرداری ها (مصوب ۱۳۵۸) است، باید با رعایت کامل اصول حقوقی، به ویژه اصل جبران خسارت عادلانه و فوری، صورت گیرد. این پژوهش با تحلیل مبانی حقوقی تملک و بررسی رویه قضایی دیوان عدالت اداری، به واکاوی چالش های حقوقی موجود در فرآیند تملک (مانند تعیین قیمت، پرداخت خسارت، و مهلت قانونی تملک) می پردازد. نتایج نشان می دهد که برای تضمین حقوق مالکانه، شفاف سازی فرآیند قیمت گذاری، الزام به پرداخت خسارت به نرخ روز، و تقویت نظارت قضایی بر تصمیمات شهرداری، ضروری است. همچنین، الگوبرداری از نظام های حقوقی پیشرفته در زمینه جبران خسارت معنوی ناشی از تملک، می تواند راهگشا باشد.

کلیدواژه ها:

تملک اراضی ، شهرداری ، حقوق مالکانه ، منافع عمومی ، جبران خسارت ، قیمت گذاری ، قانون نحوه تملک ، حقوق عمومی.