چهارچوبی نوین جهت ارزیابی ریسک سیل: تلفیق فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و تحلیل حساسیت در شهر حمیدیه

مطالعه تاب آوری شهرهای حاشیه رودخانه نظیر حمیدیه که مستقیما در معرض خطر طغیان قراردارند، به­دلیل تشدید سیلاب ها ناشی از شهرنشینی و تغییرات اقلیمی، حیاتی است. این پژوهش با هدف افزایش ظرفیت شهر در مقابله با سیل و کاهش اثرات منفی آن، به ارزیابی ریسک سیل در شهرستان حمیدیه می پردازد. بدین­منظور، یک چهارچوب نوین با تلفیق مدل تصمیم گیری چندمعیاره AHP مبتنی بر GIS با تحلیل هم خطی شاخص ها، تحلیل حساسیت وزن ها و تحلیل همبستگی چندمتغیره توسعه یافت. در این رویکرد، ۱۵ شاخص مستقل (بدون چندخطی) برای شناسایی مناطق بالقوه خطر، آسیب پذیری و ریسک سیل ترکیب شدند. نتایج نشان­داد که بیش از ۲۵ درصد از کل مساحت شهرستان در سطح خطر سیل بالا و بسیار بالا قرار دارد. همچنین، ۸۰ درصد بافت شهری حمیدیه در ناحیه ریسک متوسط تا بسیار بالا طبقه بندی می شود. نقشه مناطق با خطر سیل با ROC-AUC بالای ۹۰ درصد و مقادیر MSE و RMSE کمتر از ۴۰ درصد، دقت و قابلیت اطمینان بالایی را نشان­می دهد. تحلیل حساسیت در این پژوهش، نقش مهم شاخص ها را آشکار ساخته و زمینه را برای تحقیقات آتی فراهم می کند. این مدل قوی و معتبر، نتایج قابل اتکایی ارائه­می دهد که به مدیریت پایدار سیل کمک کرده و استراتژی های آن در مناطق مشابه قابل استفاده است.

کلیدواژه ها:

ریسک ، آسیب پذیری ، سیل ، سیلاب ، تحلیل حساسیت ، چندخطی «ROC-AUC»