بانکداری اسلامی در عصر پساکوانتوم: گریز از بلاک چین، پیوند با شریعت

در آستانه ورود به عصر رایانش کوانتومی، بنیان های امنیت اطلاعات که بر رمزگذاری نامتقارن و توابع هش کلاسیک استوار هستند، با تهدیدات بی سابقه ای روبه رو شده اند. این وضعیت، به ویژه برای بانکداری اسلامی که بر صحت، شفافیت و مشروعیت شرعی قراردادها تاکید دارد، چالشی حیاتی محسوب می شود. از طرفی در حالی که اغلب راهکارهای فناورانه بر زیرساخت بلاک چین متکی اند، شواهد فقهی و تحلیلی حاکی از آن است که بلاک چین با برخی اصول اساسی فقه اسلامی، از جمله منع غرر و شفافیت مالکیت، سازگاری کامل ندارد. از این رو، در این مقاله چارچوبی ترکیبی بلاک چین گریز برای تقویت امنیت دیجیتال در عقود غیرربوی ارائه شده که مبتنی بر فناوری توزیع کلید کوانتومی و الگوریتم های رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم است. در این چارچوب، سه اصل فقهی احراز اصالت قرارداد، جلوگیری از تحریف و جعل و تضمین شفافیت در توزیع مالکیت به صورت لایه مند در ساختار رمزنگاری پیاده سازی شده است. پس از تحلیل اصول فقه معاملات اسلامی و بررسی فنی الزامات امنیتی آینده نگر، الگوی پیشنهادی طراحی و امکان سنجی پیاده سازی آن در نظام بانکداری اسلامی ایران و سایر کشورهای مسلمان تحلیل شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که می توان بدون ورود به تعارضات فقهی، چارچوبی امن، اخلاق محور و علمی برای حفاظت از قراردادهای اسلامی در برابر تهدیدات کوانتومی ارائه داد، چارچوبی که بر محدودیت های بلاک چین فائق می آید و می تواند اعتماد عمومی و اصالت شرعی را در محیط دیجیتال حفظ نماید.

کلیدواژه ها:

رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم ، توزیع کلید کوانتومی ، عقود غیرربوی دیجیتال ، اصالت و تمامیت قراردادها ، شفافیت مالکیت در نظام مالی اسلامی