تحلیل معرفت شناسانه گزاره های اخلاقی از منظر فارابی و غزالی

یکی از جهات مغفول مانده در سنت فلسفی جهان اسلام مسئله فلسفه اخلاق اسلامی است. هنگامی که سخن از فلسفه اخلاق به میان می­ آید غالبا مقصود فلسفه اخلاق به معنای خاص آن یعنی فرااخلاق می ­باشد. در فرااخلاق یا همان اخلاق تحلیلی یکی از مباحث، معرفت ­شناسی گزاره­ های اخلاقی است. تحقیق حاضر درصدد به دست آوردن معرفت­شناسی گزاره های اخلاقی از منظر فارابی و غزالی است. برای حصول نظرگاه فارابی و غزالی در خصوص گزاره ­های اخلاقی به نگاه این دو اندیشمند به مسئله حسن و قبح و همچنین مواد اقیسه در منطق پرداخته شده و در نهایت تحلیلی معرفت­شناسانه از گزاره­ های اخلاقی از منظر این دو حکیم ارائه شده است. فارابی در حوزه معرفت ­شناسی گزاره ­های اخلاقی، این گزاره ­ها را گزاره­ هایی انشایی (البته نه انشایی محض) و اعتباری می داند که کارکردی جدلی دارند. غزالی نیز همانند فارابی قائل به انشایی و اعتباری بودن این دسته از گزاره­ ها و جدلی بودن آن­ها می ­باشد با این تفاوت که فارابی اعتبار گزاره ­های اخلاقی را عقلی و غزالی ریشه­ اعتبار این دسته از گزاره­ ها را در شرع می ­داند و قائل به شرعی بودن اخلاق است.

کلیدواژه ها:

فلسفه اخلاق ، فرااخلاق ، معرفت شناسی ، فارابی ، غزالی