ابعاد حقوق بشری هوش مصنوعی کشنده: کنترل انسانی معنادار به مثابه یک ضرورت حقوقی

رشد روزافزون سامانه های تسلیحاتی خودکار و هوش مصنوعی کشنده، مرزهای سنتی مسئولیت و پاسخگویی در نظام بین المللی حقوق بشر را به چالش کشیده است. این فناوری ها  با امکان تصمیم­گیری مرگ­بار بدون مداخله انسانی ،  چالش­هایی را درباره کارآمدی اصولی همچون حق حیات، کرامت ذاتی انسان و تضمین دادرسی عادلانه مطرح می سازند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی، به واکاوی مفهوم «کنترل انسانی معنادار» به عنوان یک اصل نو پدید و ضرورت حقوقی در مواجهه با هوش مصنوعی کشنده می پردازد. فرضیه اصلی آن است که کنترل انسانی معنادار، به دلیل ارتباط مستقیم با اصول کرامت انسانی، حق حیات و مسئولیت پذیری دولت ها، واجد جایگاه الزام آور در حقوق بشر معاصر است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هرچند نظام حقوق بشر از لحاظ مفهومی و هنجاری ظرفیت هایی برای مواجهه با هوش مصنوعی کشنده دارد، اما نبود تعریف دقیق از کنترل انسانی و عدم تفکیک میان سطوح نظارت، پاسخگویی و شفافیت، موجب تضعیف ضمانت اجرای این نظام می شود. بدین ترتیب، ضرورت تدوین استانداردهای الزام آور در زمینه کنترل انسانی معنادار، نه صرفا یک ملاحظه اخلاقی، بلکه پیش شرط تحقق تعهدات بنیادین حقوق بشر است.

کلیدواژه ها:

حقوق بشر ، کنترل انسانی معنادار ، هوش مصنوعی کشنده ، مسئولیت پذیری ، ضرورت حقوقی