شهرهای هوشمند و اهداف توسعه پایدار (SDGs): یک تحلیل علم سنجی از هم افزایی ها و تضادها در پژوهش های پایداری شهری

سابقه و هدف: پژوهش حاضر به بررسی هم افزایی ها و تضادهای موجود در پژوهش های مرتبط با شهرهای هوشمند و اهداف توسعه پایدار (SDGs) می پردازد. با توجه به اهمیت فزاینده شهرهای هوشمند در ارتقای کیفیت زندگی و دستیابی به اهداف توسعه پایدار، هدف این تحقیق تحلیل علمی این مطالعات و شناسایی مولفه های کلیدی موثر بر پایداری شهری است. مواد و روش ها: این پژوهش با رویکرد علم سنجی و به صورت کاربردی انجام شده است. جامعه آماری شامل مقالات مرتبط با شهرهای هوشمند و SDGs است که در پایگاه اسکوپوس در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ منتشر شده اند. برای جستجوی مقالات، از کلمات کلیدی مرتبط استفاده شده و در نهایت ۱۹۸۱ مقاله به عنوان جامعه آماری انتخاب گردید. برای ترسیم شبکه موضوعی و تحلیل داده ها از نرم افزار VOSviewer و SPSS ۲۸ بهره گیری شد. یافته ها: تحلیل داده­ ها نشان می دهد که مفهوم "پایداری" با ۴۹۹ وقوع و قدرت لینک ۱۲۰۲ به عنوان محور اصلی در مباحث شهری و توسعه پایدار مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، واژه "شهر هوشمند" با ۴۶۶ وقوع و قدرت لینک ۱۰۷۹ نشان دهنده اهمیت فزاینده این مفهوم در فرایندهای توسعه پایدار است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داده که بین تعداد مقالات و سال انتشار آنها رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰/۰۰۱P<). تحلیل عاملی، هفت مولفه کلیدی موثر بر شهرهای هوشمند پایدار را شناسایی کرد: ۱. فناوری و نوآوری (موثرترین عامل)، ۲. سیاست ها و مدیریت، ۳. مشارکت اجتماعی، ۴. زیرساخت های پایدار، ۵. محیط زیست و پایداری، ۶. داده ها و تحلیل، و ۷. فرهنگ و آگاهی. نتیجه گیری: پژوهش حاضر نشان می دهد که مولفه های مختلف به طور مشترک می توانند به بهبود کیفیت زندگی شهری و تحقق اهداف توسعه پایدار کمک کنند. برای موفقیت در ایجاد شهرهای هوشمند پایدار، نیاز به همکاری و هم افزایی میان تمامی این مولفه ها وجود دارد.

کلیدواژه ها:

Smart city ، Sustainable development ، Urban development ، Sustainable Development Goals (SDGs) ، شهر هوشمند ، توسعه پایدار ، توسعه شهری ، اهداف توسعه پایدار (SDGs)