مدل سازی و تحلیل تاثیر نگرش و پذیرش سیاست بر سهم استفاده از وسایل نقلیه و فراوانی سفرهای شهری (مطالعه‎ ی موردی: سیاست قیمت گذاری در محدوده ی مرکزی شهر اصفهان)

با توجه به افزایش استفاده از خودروی شخصی نسبت به گذشته در شهرهای بزرگ، تراکم ترافیک و تبعات اجتماعی و محیط زیستی ناشی از آن بیش از بیش توجه دست اندرکاران در برنامه ریزی حمل ونقل را به خود جلب کرده است. به همین منظور، برنامه ریزان سیاست های گوناگونی را به منظور مدیریت تقاضای سفر تدارک دیده اند. قیمت گذاری محدوده یکی از این اقدامات با هدف کنترل تقاضای سفر به شمار رفته که در شهرهای مختلف برنامه ریزی و اجرا می شود. همان گونه که نظریه ی رفتار برنامه ریزی شده توضیح می دهد، رفتار سفر، تحت تاثیر نگرش ها قرار داشته و از طرف دیگر، نگرش های مرتبط با یک سیاست (مانند: اثرگذاری، انصاف و نقض آزادی درک شده) بر پذیرش سیاست اثرگذار است. در این چارچوب، میزان توفیق یک سیاست در عمل، به مقبولیت آن در میان کاربران بستگی داشته و به همین جهت، هدف از این تحقیق، تحلیل عوامل اثرگذار بر رفتار سفر در چارچوب پذیرش سیاست قیمت گذاری بوده و در این راستا، از دو مدل ساختاری استفاده می شود. در  یک مدل، سهم استفاده و فراوانی سفر با خودروی شخصی و در مدل دیگر، سهم استفاده و فراوانی سفر با حمل نقل همگانی تحلیل می شود. شهر اصفهان به دلیل دنبال نمودن سیاست قیمت گذاری محدوده، به عنوان محدوده ی مورد مطالعه در نظر گرفته شده و روش مدل سازی، تحلیل معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی می باشد. تحلیل روی ۱۹۰ نمونه ی جمع آوری شده به کمک پرسشنامه صورت گرفته و  نتایج نشان دهنده ی آن است که پذیرش سیاست به ترتیب به صورت مثبت و منفی رفتار سفر با حمل ونقل همگانی و خودروی شخصی را تحت تاثیر قرار می دهد. نقض آزادی درک شده نیز به صورت منفی و اثرگذاری و انصاف درک شده به صورت مثبت بر مقبولیت سیاست قیمت گذاری اثرگذار هستند. هم چنین، خروجی مدل تحقیق بیان گر آن است که نگرش های مرتبط با وسیله ی سفر، به صورت مثبت با سفر از طریق خودروی شخصی و به صورت منفی با سفر به وسیله ی گونه ی همگانی در ارتباط است. به علاوه، نگرش های مرتبط با ویژگی های وسیله ی نقلیه، نقض آزادی درک شده را به طور مثبت متاثر می سازد. در پایان نیز، با استفاده از خروجی ها و نتایج، پیشنهاداتی جهت بهبود نگرش افراد و پذیرش سیاست های مدیریت تقاضا ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

رفتار سفر ، نگرش به سفر ، سهم استفاده از وسیله ی نقلیه ، مدیریت تقاضای سفر ، فراوانی سفر