مسئولیت پذیری حقوقی و مدیریتی شهرداری در تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی و سامانه های هوشمند شهری

تحولات فناورانه اخیر، به ویژه پیشرفت های حوزه هوش مصنوعی و سامانه های هوشمند شهری، نقش نهادهای مدیریت شهری، به ویژه شهرداری ها، در فرآیند تصمیم گیری را دگرگون کرده است. استفاده از این فناوری ها اگرچه موجب افزایش کارایی، کاهش خطا و بهبود کیفیت خدمات شهری می شود، اما مسئولیت پذیری حقوقی و مدیریتی شهرداری ها را پیچیده تر و چالش برانگیز ساخته است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش کیفی، بر تحلیل مسئولیت حقوقی و مدیریتی شهرداری ها در تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی تمرکز دارد و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسنادی و پژوهش های پیشین، ابعاد حقوقی، مدیریتی و شهروندی تصمیمات هوشمند را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که شهرداری ها همچنان مسئول نهایی تصمیمات الگوریتمی هستند و عدم شفافیت، فقدان مقررات تخصصی و ضعف نظارت مدیریتی می تواند منجر به تضعیف پاسخگویی، کاهش اعتماد عمومی و نقض حقوق شهروندان شود. بر اساس این نتایج، تدوین مقررات شفاف، افزایش شفافیت و توضیح پذیری تصمیمات الگوریتمی، ارتقای دانش فناورانه مدیران شهری و ایجاد سازوکارهای نظارتی موثر از مهم ترین راهکارهای پیشنهادی است. این پژوهش می تواند مبنایی برای بهبود حکمرانی هوشمند و مسئولیت پذیری نهادهای شهری در ایران فراهم کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، سامانه های هوشمند شهری ، مسئولیت پذیری حقوقی ، مسئولیت پذیری مدیریتی ، شهرداری ، حکمرانی شهری ، حقوق شهروندی