مسئولیت مدنی شهرداری ها در قبال حوادث ناشی از خدمات شهری با رویکرد تطبیقی

مسئولیت مدنی نهادهای عمومی، به ویژه شهرداری ها، در قبال خسارات وارده به شهروندان ناشی از قصور یا تقصیر در ارائه خدمات شهری، یکی از پیچیده ترین و پرچالش ترین مباحث حقوق عمومی و خصوصی است. شهرداری ها به عنوان متولیان اصلی اداره امور شهر، وظایف گسترده ای در حوزه های عمرانی، خدماتی، و نظارتی بر عهده دارند. قصور در انجام این وظایف (مانند نگهداری نامناسب معابر، عدم رفع سد معبر، یا نقص در سیستم دفع آب های سطحی) می تواند منجر به ورود خسارات جانی و مالی به شهروندان شود. این پژوهش با تحلیل مبانی فقهی و حقوقی مسئولیت مدنی (اعم از نظریه تقصیر و نظریه خطر)، به واکاوی مبنای مسئولیت شهرداری ها در نظام حقوقی ایران و مقایسه آن با رویکردهای حقوق اداری فرانسه و آلمان می پردازد. نتایج نشان می دهد که در حقوق ایران، مبنای مسئولیت شهرداری ها عمدتا بر تقصیر استوار است، اما با توجه به ماهیت خدمات عمومی و اصل تضمین حقوق شهروندی، حرکت به سمت پذیرش مسئولیت بدون تقصیر (مسئولیت عینی) در مواردی که خدمات شهری ذاتا خطرناک هستند، ضروری به نظر می رسد. این امر، مستلزم اصلاح قوانین و رویه قضایی برای حمایت بیشتر از حقوق زیان دیدگان است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، شهرداری ، خدمات شهری ، تقصیر ، مسئولیت بدون تقصیر ، حقوق اداری ، رویه قضایی ، جبران خسارت ، رویکرد تطبیقی