آثار حقوقی قراردادهای الکترونیکی و امضای دیجیتال در نظام حقوقی ایران

پیشرفت فناوری اطلاعات و گسترش تجارت الکترونیکی، پرسش های بنیادین حقوقی را در مورد اعتبار، شکل، اثبات و آثار قراردادی داده پیام ها و امضاهای الکترونیکی مطرح ساخته است. این مقاله با هدف تحلیل آثار حقوقی قراردادهای الکترونیکی و امضای دیجیتال در نظام حقوقی ایران، بر مبنای بررسی قوانین داخلی، اسناد بین المللی و پیشینه پژوهشی، نگارش شده است. در بخش مبانی نظری به اصول حقوقی مرتبط با شکل و اعتبار قراردادها و مفهوم «امضای الکترونیکی مطمئن» پرداخته می شود. مرور پیشینه پژوهش، نقاط قوت و خلاهای تحقیقاتی داخلی و تطبیقی را نشان می دهد. روش شناسی تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای قوانین (از جمله قانون تجارت الکترونیکی) و متون علمی است. یافته ها نشان می دهد که قانون تجارت الکترونیکی ایران اصول بنیادین پذیرش داده پیام و امضاء الکترونیکی را پیش بینی کرده اما کاستی هایی در تعریف امضای دیجیتال و سازوکارهای فنی و قضایی وجود دارد که مانع از تحقق کامل اهداف امنیتی و خوداجرایی قراردادهای هوشمند می شود. بحث مقاله به چالش های فرآیند احراز هویت، نقش مراجع صدور گواهی، ارزش اثباتی اسناد الکترونیکی در دعاوی و لزوم تکمیل مقررات می پردازد. در خاتمه پیشنهادهایی برای اصلاح مقررات، تقویت زیرساخت کلید عمومی (PKI)، آموزش قضات و اصلاح آیین نامه ها عرضه می شود. نتایج برای قانون گذاران، حقوق دانان و فعالان تجارت الکترونیکی اهمیت دارد.

کلیدواژه ها:

قرارداد الکترونیکی ، امضای الکترونیکی مطمئن ، امضای دیجیتال ، قانون تجارت الکترونیکی ، ارزش اثباتی ، مراجع صدور گواهی