آینده تحول دیجیتال در سازمان امو رمالیاتی ایران: بومی سازی الگوهای جهانی و راهکارهای دیجیتال

در دهه های اخیر شتاب چشمگیر تحولات فناورانه به ویژه در حوزه های هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحلیل کلان داده نظام های مالیاتی در سراسر جهان را با دگرگونی عمیقی مواجه کرده است. این فناوری ها با فراهم سازی امکان تحلیل هوشمند حجم عظیمی از داده ها، شناسایی الگوهای پنهان و تصمیم گیری مبتنی بر شواهد زمینه ساز ارتقای شفافیت، افزایش کارایی و تحقق عدالت مالیاتی شده اند. در نتیجه بسیاری از کشورها با اجرای برنامه های تحول دیجیتال نظام های مالیاتی خود را به سامانه های هوشمند داده محور و پیش نگر تبدیل کرده اند. در این میان، سازمان امور مالیاتی کشور نیز در مسیر نوسازی نظام مالیاتی و تحقق اهداف کلان دولت الکترونیک بیش از هر زمان دیگری نیازمند بهره گیری هدفمند و نظام مند از فناوری های نوین است. هسته اصلی نظام مالیاتی به عنوان محور اصلی عملیات اجرایی و تصمیم سازی سازمان می تواند بیشترین بهره را از تحول دیجیتال ببرد؛ به ویژه در دو حوزه کلیدی هوش مصنوعی و تحلیل کلان داده که زمینه ساز خودکارسازی فرآیندها، کشف ناهنجاری ها، پیش بینی رفتار مودیان و بهینه سازی فعالیت های نظارتی و حسابرسی هستند. بر این اساس هدف این مقاله شناسایی و پیشنهاد موارد کاربرد تحول دیجیتال در این دو حوزه و نگاشت آنها به ماژول های اصلی هسته مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور است. برای این منظور ضمن مرور تجارب موفق بین المللی، کاربردهای قابل پیاده سازی در قالب دو محور هوش مصنوعی و تحلیل کلان داده ارائه می شوند تا نقشه راهی عملی و بومی برای ارتقای هوشمندی و کارآمدی نظام مالیاتی کشور ترسیم گردد. در نهایت نتایج این مطالعه می تواند به عنوان نقشه راهی برای برنامه پنج ساله آتی سازمان امور مالیاتی کشور مورد استفاده قرار گیرد. تحقق این چشم انداز مستلزم فراهم سازی زیرساخت های لازم در حوزه تحول دیجیتال از جمله یکپارچه سازی داده ها، توسعه بسترهای پردازشی و تقویت توانمندی های انسانی در زمینه فناوری های نوین است.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، فناوری های نوظهور ، معماری سازمانی ، هوش مصنوعی ، تحلیل کلان داده