ارزیابی اثرات زیست محیطی دفن پسماندهای شهری در مناطق حاشیه ای رشت و ارائه راهکارهای فناورانه برای بازیافت هوشمند

سیستم دفن بهداشتی پسماندهای شهری، به ویژه در شهرهای میان مقیاس ایران، همچنان به عنوان روش اصلی دفع پسماند مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال، در بسیاری از موارد، این سیستم ها فاقد استانداردهای لازم برای جلوگیری از اثرات منفی زیست محیطی هستند. در شهر رشت، دو محل دفن پسماند در مناطق پشتکوه و کیش خیل به صورت نیمه رسمی فعالیت دارند و در مجاورت منابع آب های زیرزمینی و مناطق مسکونی قرار دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی کمی و کیفی اثرات زیست محیطی این محل های دفن و ارائه راهکارهای فناورانه برای انتقال از سیستم دفن به الگوهای بازیافت هوشمند انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی است: داده های محیط زیستی از طریق نمونه برداری از آب های زیرزمینی (در ۸ چاه مجاور محل دفن) و تحلیل گازهای انتشاری (با استفاده از مدل IPCC) و داده های فنی از طریق مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه با کارشناسان محیط زیست گیلان جمع آوری شد. یافته ها نشان می دهد که غلظت یون های نیترات (NO₃⁻)، کلرید (Cl⁻) و COD در آب های زیرزمینی مناطق مجاور محل دفن، به طور میانگین ۲.۳ تا ۴.۱ برابر بیشتر از حد استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست ایران است. همچنین، انتشار معادل دی اکسیدکربن (CO₂e) از محل دفن پشتکوه سالانه به بیش از ۸,۲۰۰ تن می رسد. در مقابل، تحلیل فناورانه نشان می دهد که با به کارگیری سیستم های هوشمند جداسازی در منبع (مانند سطل های مجهز به سنسور و هوش مصنوعی شناسایی مواد)، تا ۶۵ درصد از پسماندهای کنونی قابل بازیافت یا کمپوست هستند. این مطالعه پیشنهاد می کند که شهرداری رشت با سرمایه گذاری استراتژیک در زیرساخت های بازیافت هوشمند، نه تنها اثرات زیست محیطی را کاهش، بلکه امکان ایجاد درآمد پایدار و اشتغال سبز را نیز فراهم کند.

کلیدواژه ها:

دفن پسماند ، اثرات زیست محیطی ، آب های زیرزمینی ، بازیافت هوشمند ، فناوری های IoT ، شهرداری رشت ، گازهای گلخانه ای