تاثیر سواد دیجیتال بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان در محیط های آموزش آنلاین در نظام آموزش و پرورش

هدف این مقاله مروری، بررسی تاثیرات سواد دیجیتال بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان در محیط های آموزش آنلاین در نظام آموزش و پرورش است. با توجه به گذار سریع و گسترده به سمت یادگیری الکترونیکی و ترکیبی، به ویژه پس از دوران همه گیری کووید-۱۹، تسلط دانش آموزان بر مهارت ها و شایستگی های دیجیتال دیگر یک مزیت اختیاری نیست، بلکه به ضرورتی اساسی در فرآیند یادگیری تبدیل شده است. سواد دیجیتال تنها به استفاده از ابزارهای فناورانه محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از مهارت های شناختی، اجتماعی و عاطفی را شامل می شود که برای دسترسی، ارزیابی، تولید و انتقال اطلاعات در فضاهای دیجیتال مورد نیاز است. بررسی ها نشان می دهد که سواد دیجیتال بالا رابطه ای مستقیم و معنادار با بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان در محیط های یادگیری آنلاین دارد. دانش آموزانی که از مهارت های دیجیتال پیشرفته تری برخوردارند، توانایی بهتری در مدیریت زمان، استفاده موثر از سیستم های مدیریت یادگیری، ارزیابی انتقادی محتوای آموزشی، و کنترل عوامل حواس پرتی در محیط مجازی دارند. این توانایی ها موجب افزایش خودتنظیمی یادگیری و در نتیجه، ارتقای کیفیت و اثربخشی تجربه یادگیری آنلاین می شود. در کنار این مزایا، چالش های مهمی نیز وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد. یکی از این چالش ها، شکاف دیجیتال است که نشان دهنده نابرابری در دسترسی دانش آموزان به زیرساخت ها، ابزارها و منابع فناوری است. چالش دیگر، فقدان خودکارآمدی فناورانه در میان برخی معلمان و نبود چارچوب های آموزشی کارآمد برای ادغام موثر سواد دیجیتال در برنامه درسی است؛ مسئله ای که می تواند کیفیت آموزش آنلاین را تحت تاثیر قرار دهد.سازگاری پایدار و موفقیت آمیز نظام آموزش و پرورش با تحولات عصر دیجیتال، نیازمند برنامه ریزی جامع برای توسعه سواد دیجیتال در تمامی سطوح آموزشی، ایجاد عدالت در دسترسی به فناوری، و تربیت معلمانی است که از توانایی های پداگوژیک سازگار با محیط های مجازی برخوردار باشند. تنها در این صورت می توان انتظار داشت که یادگیری آنلاین به شکلی اثربخش، عادلانه و باکیفیت برای دانش آموزان دوره ابتدایی و سایر مقاطع محقق شود.

کلیدواژه ها:

سواد دیجیتال ، عملکرد تحصیلی ، آموزش آنلاین ، نظام آموزش و پرورش ، یادگیری الکترونیکی ، شکاف دیجیتال