سنگ شناسی و کانی شناسی سازند قرمز بالایی در محدوده بزرگراه تهران - قم برای ساخت آجر

سازند قرمز بالایی در توالی ستون چینه شناسی بر روی سازند قم، و خود در زیر سازند هزار دره واقع شده است. ترکیب سنگ شناسی سازند قرمز بالایی شامل توالی های قرمزرنگ ضخیم لایه از شیل، سیلت، مارن، گل سنگ، ماسه سنگ، لایه های ژیپس به همراه نمک بوده که رخنمون های متعددی در محدوده بزرگراه تهران - قم رخنمون دارد. مارن ها عمدتا به دودسته دریایی و قاره ای تقسیم می شوند، نوع دریایی میزان کربنات کلسیم بیشتر ولی نوع قاره ای ترکیب رسی بیشتری در ترکیب خود دارد. ویژگی مارن ها و آجرهای تولید شده توسط آنالیزهای XRF ، XRD، و پتروگرافی ماسه سنگ ها طبق تقسیم بندی پتی جان مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. مطالعات ژئوشیمیایی بیان کننده منشاگرفتن ماسه سنگ های بررسی شده از سنگ های آذرین حد واسط تا فلسیک است که در موقعیت های تکتونیکی حاشیه فعال قاره ای تشکیل شده اند. کانی های اصلی غیر رسی مارن های این منطقه عمدتا شامل کوارتز، کلسیت و دولومیت است و کانی های رسی شامل مونت موریلونیت، رس مخلوط لایه موسکویت ایلیت و کلریت می باشند. حدود اتر برگ نمونه های مارنی نشان می دهد که مارن های موردمطالعه از نظر حد پلاستیسیته و شاخص خمیری، مستعد ساخت آجر هستند. عامل موثر در استحکام آجرها حضور اکسید آهن (هماتیت یا مگنتیت) است. جذب آب آجرهای تولیدی بر اساس استاندارد ملی ایران برای آجر توکار دارای اکسید کلسیم مناسب است و به لحاظ مقاومت فشاری مناسب تشخیص داده شد. نهشته های مارنی موردمطالعه به لحاظ کاربرد آن در صنعت آجر سبک در صورت بهره گیری از تمهیدات لازم جهت بهبود کیفیت مواد اولیه قابل استفاده است.

کلیدواژه ها:

مارن ، سازند قرمز بالایی ، آجر ، XRD-XRF ، حدود اتربرگ