تحلیل کیفی نقش نمای ساختمان در ارتقاء سیما و منظر شهری با رویکرد حفظ مولفه های اسلامی-ایرانی

در سالهای اخیر، توسعه شتابزده شهرنشینی در ایران و گرایش روزافزون به الگوهای معماری مدرن، موجب کاهش هماهنگی نماهای ساختمانی با هویت تاریخی، فرهنگی و مذهبی شهرهای ایران شده است. این روند باعث شکل گیری نماهای بی هویت، ناسازگار با اقلیم و ناهمخوان با بافت شهری شده که تاثیر منفی بر کیفیت سیما و منظر شهری گذاشته اند. از سوی دیگر، معماری اسلامی-ایرانی با تکیه بر مفاهیمی چون تناسب، درونگرایی، زیبایی شناسی مبتنی بر معنا، رعایت حریم و بهره گیری از عناصر تزئینی سنتی، ظرفیت بالایی برای خلق فضاهایی هویتمند، زیبا و هماهنگ با فرهنگ بومی دارد. نمای ساختمان ها به عنوان عنصری تاثیرگذار در سیمای شهری، نقش مهمی در هویت بخشی، انسجام بصری، ارتقاء کیفیت محیط شهری و تاثیر مستقیم بر ادراک شهروندان از محیط شهری دارد. هدف اصلی این پژوهش، پاسخگویی به این پرسش است که چگونه می توان با طراحی متناسب با مولفه های اسلامی-ایرانی، به ارتقاء سیما و منظر شهری دست یافت؟ در این پژوهش تلاش شده به بررسی کیفی مولفه های نمای ساختمان با تاکید بر حفظ و بازتولید مولفه های معماری اسلامی-ایرانی پرداخته و تلاش دارد ضمن راهکارهایی در جهت ارتقاء منظرشهری، بازآفرینی هویت فرهنگی شهرهای ایران ارائه گردد. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد حفظ و بکارگیری مولفه های اسلامی-ایرانی در طراحی نمای ساختمان ها هویتمند و همسو با فرهنگ، ضمن ارتقاء زیبایی و کیفیت منظر شهری، به تقویت هویت فرهنگی و تاریخی شهرها کمک می کند. توجه به معیارهای کیفی و ضوابط طراحی نما، راهکار موثری برای ایجاد سیمای شهری منسجم، زیبا و پایدار است که پاسخگوی نیازهای محیطی و فرهنگی جامعه باشد. جهت بررسی و تبیین موضوع تحقیق ترکیبی از روش های کیفی و تحلیلی استفاده شده است و داده ها از طریق اسنادی و کتابخانه ای و همچنین مطالعات میدانی گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شده اند.

کلیدواژه ها:

نمای ساختمان ، منظر شهری ، معماری اسلامی-ایرانی ، هویت شهری ، طراحی شهری