اثرسنجی واقعی شدن تعرفه های آب و انرژی در بخش کشاورزی بر حفظ منابع آب زیرزمینی دشت مشهد

آبیاری محصولات کشاورزی عمدتا با استفاده از منابع آب زیرزمینی انجام شده و اضافه برداشت از این منابع منجر به تخلیه سفره های زیرزمینی و حوادثی همچون فرونشست زمین میگردد. از سوی دیگر، افزایش سطح بهداشت عمومی جوامع موجب افزایش میزان مصرف آب شده و تغییرات اقلیمی نیز کاهش بارشهای جوی و ذخایر آبی را در پی داشته است افزایش قیمت آب و انرژی به عنوان راهکارهایی بازدارنده میتوانند با کاهش سطح زیر کشت یا افزایش بهره وری کشاورزان از برداشت بی رویه منابع زیرزمینی جلوگیری نمایند این پژوهش با استفاده از روش پویایی شناسی سیستمها (System Dynamics) به تحلیل و ارزیابی اثرات پیچیده و پویای مولفههای مختلف سیستمهای آب انرژی و کشاورزی بر یکدیگر پرداخته و با تعریف سناریوهای مختلف پیامدهای حاصل از تصمیمات مدیریتی در حوزه آب و انرژی بر ذخایر آب زیرزمینی دشت مشهد را مورد بررسی قرار داده است. بر اساس نتایج به دست آمده افزایش قیمت آب کشاورزان به میزان حداقل ۵۰ درصد قیمت تمام شده،آب میتواند با کاهش نسبت سود به هزینه کشاورزان آنان را ترغیب به افزایش بهره وری نماید افزایش قیمت سوخت نیز تاثیری بر سطح زیرکشت و ذخایر آب سطحی و زیرزمینی نداشته و تنها نسبت سود به هزینه کشاورزان را تغییر خواهد داد.

کلیدواژه ها:

تعرفه آب ، منابع آب زیرزمینی ، پویایی شناسی سیستمها ، مصرف آب کشاورزی ، مصرف انرژی