رودخانه های جوی و تاثیرات آن در رخداد های بیشینه

رودخانه های جوی به مسیرهای باریک کشیده و متمرکز از بخار آب اطلاق می شود که به عنوان مهم ترین عامل انتقال رطوبت در جو شناخته شده اند. این پدیده ها با انتقال مقادیر قابل توجهی از بخار آب از مناطق گرم و مرطوب به مناطق دورتر منجر به شکل گیری بارش های سنگین و در برخی موارد سیلاب های گسترده می شوند. بررسی نقش رودخانه های جوی در رخدادهای بارشی بیشینه در حوضه آبریز دریاچه ارومیه به دلیل قرارگیری این منطقه در شمال غرب ایران و تاثیر پذیری آن از سامانه های ناشی از اقیانوس هند آرام و اطلس از نظر هیدرولوژیکی و اقلیمی حائز اهمیت است. هدف این مطالعه بررسی نقش و سهم رودخانه های جوی در شکل گیری رخدادهای بارشی بیشینه در این حوضه در طول بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ است. یافته ها نشانگر آن است که بیش از ۸۰ درصد رخدادهای بارشی بیشینه در حوضه آبریز دریاچه ارومیه همزمان با حضور رودخانه های جوی بوده است. فراوانی این پدیده ها در ماههای سرد سال بهار، پاییز و زمستان بیشتر بوده و از الگوی فصلی نسبتا مشخصی پیروی می کنند. همچنین بر اساس نتایج این مطالعه رودخانه های جوی نه تنها در تامین رطوبت برای بارش های شدید نقش بسزایی دارند، بلکه در پیش بینی رخدادهای حدی و مدیریت منابع آب نیز موثرند.

کلیدواژه ها:

رودخانه های جوی ، انتقال رطوبت ، بارش بیشینه ، سنجش از دور ، حوضه آبریز دریاچه ارومیه