معافیت از مسئولیت قراردادی در اثر حادثه خارجی از منظر کنوانسیون بیع بین المللی (۱۹۸۰)، حقوق فرانسه و انگلیس

در فرآیند اجرای قرارداد ممکن است حوادث خارجی اعم از طبیعی مانند سیل، زلزله و یا غیرطبیعی مثل جنگ، تحریم اقتصادی، اعتصابات بروز نماید که از انجام تعهدات یکی از طرفین یا هر دو، بدون دخالت آنها ممانعت کند. در پژوهش حاضر با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی به پرسشهای مربوط به وضعیت قرارداد و طرفین آن و همچنین، چگونگی معافیت از مسوولیت قراردادی پس از وقوع «حادثه خارجی» که ناشی از تحقق فورس ماژور و یا عدم انجام تعهد شخص ثالث است، از منظر کنوانسیون بیع بین المللی کالا(۱۹۸۰) و حقوق فرانسه و انگلیس پرداخته ایم. حاصل تحقیق ما بشرح ذیل است: ۱-معافیت از مسوولیت قراردادی به سبب حادثه خارجی غیرقابل پیش بینی و غیرقابل پیشگیری که مانع اجرای تعهد است، تحت عنوان «فورس ماژور» در ماده ۷۹ کنوانسیون و ماده ۱۱۴۸ قانون مدنی فرانسه و در حقوق انگلستان نیز، با عبارت «عقیم شدن قرارداد» پذیرفته شده است؛ ۲-عدم اجرای موقت قرارداد مطابق مواد ۴۹و۶۴ کنوانسیون، در صورت نقض اساسی قرارداد، امکان ابطال قرارداد وجود دارد؛ ولیکن٬ در حقوق فرانسه و انگلیس، وجود مانع موقت سبب بطلان قرارداد نبوده و متعهد معاف از تعهد خویش نمی باشد؛ ۳- ناممکن شدن اجرای قرارداد به سبب عدم انجام تعهد شخص ثالث، مطابق بند ۲ ماده ۷۹ کنوانسیون و رویه قضایی فرانسه و انگلیس- در صورت اثبات تحقق شرایط فورس ماژور از سوی متعهد، وی از مسوولیت قراردادی معاف می شود؛ حتی برخی ازحقوقدانان فرانسوی، برای شخص ثالث نوعی مسوولیت غیرقراردادی نیز شناخته اند.

کلیدواژه ها:

حوادث خارجی ، فورس ماژور ، عقیم شدن قرارداد ، معافیت از مسوولیت قراردادی