چالش ها و دگرگونی های انگیزش تحصیلی در عصر فناوری های یادگیری دیجیتال: یک مرور روایتی

پژوهش حاضر با تمرکز بر چالش ها و دگرگونی های انگیزش تحصیلی در محیط های یادگیری دیجیتال، به بررسی اثرات روان شناختی، اجتماعی و فناورانه بر عملکرد و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان می پردازد. در چارچوب نظری، مدل های خودتعیینی، هدف محور، دستاوردگرایی و خودتنظیمی معرفی شده و پیوند آن ها با انگیزش و موفقیت تحصیلی در بستر دیجیتال تبیین می شود. در این مرور روایتی، با جستجوی هدفمند در پایگاه های Scopus، Web of Science، PubMed و Google Scholar، مطالعات تجربی و تحلیلی مرتبط با انگیزش در محیط های یادگیری آنلاین و الکترونیکی انتخاب و به صورت مضمون محور تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد چالش های فردی نظیر خستگی شناختی، حواس پرتی ناشی از رسانه های دیجیتال و احساس انزوا، موانع آموزشی مانند طراحی ضعیف محتوا، کمبود تعامل و بازخورد ناکافی، و محدودیت های فناورانه شامل نابرابری دسترسی و مشکلات زیرساخت، از عوامل کلیدی تضعیف انگیزش تحصیلی در یادگیری دیجیتال هستند. در عین حال، تحولات دیجیتال فرصت هایی همچون دسترسی گسترده و انعطاف پذیر به منابع، امکان شخصی سازی محتوا، بازی سازی آموزشی، تقویت یادگیری خودتنظیمی و تعامل شبکه ای میان دانش آموزان و معلمان فراهم می آورد که می تواند به افزایش انگیزش و بهبود عملکرد تحصیلی منجر شود. عوامل روان شناختی (خودکارآمدی، انگیزش درونی، راهبردهای خودتنظیمی)، تعامل با معلمان و هم کلاسی ها و سیاست های حمایتی مدرسه و نظام آموزشی، نقش تعیین کننده ای در مدیریت انگیزش در این بستر دارند. در نتیجه، مدیریت انگیزش تحصیلی در عصر دیجیتال نیازمند بازنگری راهبردهای آموزشی، طراحی مبتنی بر شواهد پلتفرم های یادگیری و همکاری میان معلمان، یادگیرندگان و سیاست گذاران است. این مرور با برجسته سازی شکاف های پژوهشی، به ویژه در زمینه نقش تعاملات اجتماعی آنلاین، فناوری های نوظهور و عدالت دیجیتال، پیشنهادهایی برای جهت دهی مطالعات آینده و طراحی مداخلات انگیزشی اثربخش ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، یادگیری دیجیتال ، یادگیری خودتنظیمی ، بازی سازی آموزشی ، تعامل اجتماعی آموزشی