ویژگی های جوانه زنی و سبز شدن ارقام مختلف گونه های Vicia sativa،villosa V. و dasycarpa V. در پاسخ به برخی عوامل محیطی

سابقه و هدف: کاربرد گیاهان پوششی جنس ماشک یکی از روش های رایج فرونشانی جهت علف های هرز است که خدمات اکوسیستمی متعددی را در اراضی کشاورزی به دنبال دارد. از موانع عمده کاربرد گیاهان جنس ماشک مشکلات مربوط به جوانه زنی بذر آنها است. بنابراین هدف از انجام این مطالعه تعیین پاسخ جوانه زنی و سبز شدن بذور برخی گونه های جنس ماشک به عوامل محیطی شامل دما، رطوبت و شوری است. مواد و روش ها: این پژوهش در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه زراعت پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی در سال ۱۴۰۱ انجام شد و تاثیر رژیم های دمای مختلف (۵، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۲۵، ۳۰ درجه سانتیگراد) و سطوح مختلف شوری (۴، ۸، ۱۶، ۳۲، ۶۴، ۱۲۸، ۲۵۶ میلی مولار کلرید سدیم) و رطوبت ( ۲/۰-، ۴/۰-، ۶/۰-، ۸/۰-، ۱-، ۲/۱-، ۴/۱- مگاپاسکال) بر جوانه زنی بذر گونه های مختلف ماشک جنس Vicia مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین تاثیر عمق دفن در خاک بر سبز شدن دانهال این گونه ها در گلخانه نیز ارزیابی شدند.یافته ها: نتایج مطالعه روی شوری نشان داد که بیشترین درصد جوانه زنی بذور مختلف در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد بدست آمد و از میان آن ها ۱۰۰ درصد جوانه زنی تنها در گونه V. sativa (واریته اراک) بدست آمده بود. از طرف دیگر با افزایش غلظت نمک میزان جوانه زنی کاهش یافت. و برازش معادله نشان داد که بیشترین درصد جوانه زنی در سطوح شوری زیر ۳۲ میلی مولار بود و گونه dasycarpa V. حساسیت بیشتری را به شوری نشان داد. در برازش معادله به داده های حاصل از تاثیر خشکی بر درصد جوانه زنی گونه ها و ارقام مختلف ماشک نشان داد که بیشترین درصد جوانه زنی در تنش اسمزی زیر ۲/۰- مگاپاسگال بوده است و از میان گونه ها گونه villosa V. حساسیت بیشتری را نشان داد. در بررسی تاثیر عمق دفن در خاک بر درصد سبز شدن گونه ها و ارقام مختلف ماشک نشان داد که با افزایش عمق دفن، درصد سبز شدن کاهش یافت و این کاهش در عمق های بین ۲ تا ۸ با شیب تندی همراه بود. نتیجه گیری:یافته های پژوهش حاضر نشانگر گرمادوست بودن گونه های ماشک می باشد و بهترین دمای جوانه زنی بذور گونه های ماشک دمای ۲۵ درجه سانتیگراد می باشد. نتایج نشان داد بیشترین درصد جوانه زنی در سطوح شوری زیر ۳۲ میلی مولار بوده و با افزایش عمق دفن، درصد سبز شدن کاهش یافت از بین گونه ها، گونه Villosa با شیب کمتری کاهش یافت که نشان دهنده مقاومت به عمق کاشت و توانایی سبز شدن در عمق های بالا را دارد.

کلیدواژه ها:

ماشک ، دما ، خشکی ، شوری ، عمق دفن